Bez względu na rodzaj przewożonego ładunku, najbezpieczniej jest stronić od gwałtownych ruchów kierownicą i agresywnego obchodzenia się z pedałem gazu czy hamulca. Zaleca się to przede wszystkim przy przewożeniu ładunku sypkiego i płynnego, które, w odróżnieniu od ładunku w postaci stałej, przy nagłej zmianie kierunku ruchu mogą zmienić swoje położenie i środek ciężkości, co z kolei wpłynie negatywnie na stateczność pojazdu. Ładunek sypki dodatkowo może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej odpowiednimi zasłonami, uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę.
Dzisiejsze samochody wyposażane są w coraz nowocześniejsze rozwiązania technologiczne w zakresie bezpieczeństwa. Dla przykładu, VW Crafter seryjnie oferuje systemy ESP, ABS, ESP i EDS, a elektroniczny system stabilizacji trakcji automatycznie dopasowuje się do masy przewożonego ładunku. Wszystko, aby bezpiecznie dotrzeć do celu z ładunkiem w nienaruszonym stanie. Rozporządzenie o homologacji reguluje obowiązek wyposażenia samochodów użytkowych w uchwyty do mocowania ładunku - od sześciu w lekkich dostawczakach, do nawet 12 uchwytów w podłodze najcięższych samochodów. Producenci oferują także specjalne listwy w podłodze i w ścianach bocznych.
Poszukując punktów do mocowania w pojeździe w pierwszej kolejności wybierajmy te trwale wpasowane w konstrukcję auta. Warto tez zorientować się w ich wytrzymałości czy maksymalnym obciążeniu.
Spośród różnych systemów mocujących najpopularniejsze są wszelkiego rodzaju pasy i łańcuchy. Pasy napinające to taśmy zakończone z jednej strony mechanizmem napinającym. Wybierać możemy spośród jednoczęściowych, które służą do opasania towaru oraz dwuczęściowych, czyli napinacza z krótkim pasem zakończonym hakiem i odcinkiem taśmy również zakończonym hakiem. Najlepszą trwałość zapewniają pasy wykonane z taśmy poliestrowej, mało rozciągliwej (mniej niż 5%), odpornej na działania większości szkodliwych substancji płynnych. Powinny być odporne na uszkodzenia i zapewniać długi czas eksploatacji, a także regulację długości. Zwykle korzysta się z pasów o szerokości od 25 do 50 mm.
Pasy oraz inne środki mocujące należy regularnie kontrolować pod względem uszkodzeń taśmy (przetarcia, przecięcia), trwałości elementów napinających (sprawność, pęknięcia) i zużycia elementów mocujących (wygięcia, rdza). Elementy te powinno się używać tylko zgodnie z zaleceniami producenta (każdy pas zawierać powinien instrukcję obsługi), dlatego użytkownicy taśm powinni być przeszkoleni w zakresie ich eksploatacji. Lepiej zastosować więcej środków mocujących niż mniej, z drugiej jednak strony należy przy tym zadbać, by nie niszczyły one ładunku. Warto więc się zaopatrzyć w ochraniacze (tzw. narożniki) do pasów. Pamiętajmy: źle zabezpieczony ładunek to ładunek niezabezpieczony.
Do dodatkowych środków zabezpieczających ładunek należą m.in. belki zaporowe mocowane na burty naczepy, drążki rozporowe stosowane tam gdzie nie ma punktów kotwicznych, czyli w izotermach czy kontenerach, siatki i maty antypoślizgowe. Te ostatnie, wykonane ze specjalnego tworzywa, mają za zadanie zwiększyć tarcie między podłożem a ładunkiem. Stosowane są często jako środek dodatkowy, utrudniający przemieszczenie ładunku, choć mogą w znacznym stopniu zredukować użycie pasów. Niemniej spisują się znakomicie jako środek uzupełniający, zwłaszcza, gdy w grę wchodzi ciężki, sporych rozmiarów ładunek, mogący swobodnie przylegać do podłogi. Siatki z kolei są elastyczne i dopasowują się do kształtu ładunku, co zwiększa ich efektywność. Ich zaletą jest możliwość szybkiego użycia i przymocowania do pasów.
Wszystkie wymienione wyżej środki służą bezpiecznemu przewiezieniu ładunku z punktu A do punktu B. W zależności od objętości, wymiarów i kształtów, sposób zabezpieczenia ładunku będzie oczywiście inny. Źródłem niebezpieczeństwa są tez małe, często luźno rzucone, niezabezpieczone przedmioty, przemieszczające się swobodnie po przestrzeni ładunkowej.
Co mówi prawo?
Art. 61 Ustawy „Prawo o ruchu drogowym” określa zasady prawidłowego przewożenia ładunku. Czytamy, iż ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Umieszcza się go w sposób, który nie powoduje przekroczenia maksymalnych nacisków osi pojazdów na drogę, nie utrudnia prowadzenia pojazdu, nie ogranicza widoczności drogi oraz nie narusza stateczności pojazdu. Z ostatnim punktem może być problem gdyż, jak wiadomo, już sam ładunek wpływa na wyższe usytuowanie środka ciężkości pojazdu, a im wyżej położony środek ciężkości, tym gorsza jest stateczność samochodu. Dalej czytamy, że ładunek musi być zabezpieczony przed zmianą położenia lub wywoływaniem nadmiernego hałasu. Co ciekawe, według prawa, nie może mieć odrażającego wyglądu czy wydzierać odrażającej woni...Z kolei urządzenia służące do mocowania ładunku powinny być zabezpieczone przed rozluźnieniem się, swobodnym zwisem lub spadnięciem podczas jazdy.
