Instalacje domofonowe znajdują się niemal w każdym domu. Szczególnie w większych skupiskach ludzi. Dzięki nim można szybko i łatwo rozpoznać, kto stara się do nas dostać. Wiele osób zadaje sobie pytanie, co jest lepsze domofon czy wideodomofon. Odpowiedź zależy od wielu czynników. W zależności od wielkości budynku, jego architektury i umiejscowienia, potencjalnego zagrożenia, posiadania dzieci, wygody czy prestiżu.
Najpierw jednak warto zastanowić się nad tym, do czego służy instalacja domofonowa. Oczywistą odpowiedzią jest, że do rozpoznawania osób znajdujących się przed domem. Mogą być one rozpoznawane w trakcie rozmowy lub dzięki ukazującemu się obrazowi. Ponadto instalacja domofonowa stanowi element odgrodzenia domu od terenu zewnętrznego. Istotnym jej elementem jest ułatwienie wejścia domownikom i usprawnienie wpuszczania przybyszów na własny teren. Do tego służy przycisk w unifonie oraz rygiel elektromagnetyczny w furtce względnie napęd bramy wjazdowej. Możliwość obserwowania otoczenia wejścia oraz archiwizowania obrazów osób próbujących dostać się do wewnątrz stanowi zaletę instalacji wideodomofonowych. Dodatkowymi funkcjami instalacji jest możliwość samoczynnego rozpoznawania osób, zapewniająca szybki dostęp do chronionego terenu. Klawiatury kodowe, zdalne czytniki oraz czytniki biometryczne często są elementami systemów domofonowych. Potencjalny użytkownik powinien wybrać funkcje, na których mu najbardziej zależy. Nie zawsze aparaty wewnętrzne są instalowane w przemyślanych miejscach. Bardzo częstym błędem jest montaż w sieni, w pobliżu wejścia. To nawyk wyniesiony z ciasnych mieszkań w blokach. Unifony powinny być instalowane w miejscach najczęstszego przebywania kogoś z domowników. W kuchni, salonie i sypialni. A rodzaj aparatu, z wizją lub bez, zależy od widoku z okien. Wyjątkiem jest sypialnia, gdzie zawsze lepszy jest wideounifon.
Fot. 1. Bramofon z czytnikiem linii papilarnychW dużych domach wielorodzinnych najczęściej instaluje się samą fonię. Duża ilość mieszkań wymusza takie rozwiązanie, gdyż większość systemów wideodomofonowych posiada ograniczenie w postaci maksymalnej liczby stacji końcowych. Kolejną barierą jest maksymalna odległość między wejściem a najdalszym unifonem, przekraczająca 100 m. Trudno znaleźć systemy wideodomofonowe, które zapewniają przesyłanie obrazu na większe odległości. Ponadto duże skupienie wielu mieszkań zwiększa bezpieczeństwo. Osoby przebywające na klatkach schodowych są zauważane przez sąsiadów. Kolejną przyczyną są względy ekonomiczne. Deweloper zwykle stara się ograniczać koszty. Wybiera najtańsze rozwiązania i stawia mieszkańców przed faktem dokonanym. Na podobne ograniczenia natrafia instalacja w zamkniętych osiedlach domów jednorodzinnych. Różnicą jest to, że tu o instalacji najczęściej decydują mieszkańcy. Gdy jest ich wielu, przystają na najprostsze rozwiązanie, czyli domofon. Rzadziej na drogie systemy umożliwiające komunikację widedomofonową na większe odległości. Alternatywnym rozwiązaniem jest utworzenie łączności domofonowej na terenie całego osiedla i wideodomofonowej w obrębie każdej posesji. Dodatkowo, jeśli z posesji widać bramę, można na własnym domu zamontować kamerę z dobrym teleobiektywem. Wtedy obraz bramy i furtki może pokazywać się na wideounifonach. W domach wolnostojących, zwłaszcza usytuowanych z dala od innych, preferowane jest korzystanie z wizji. Z tym, że obraz może pochodzić z kamer monitoringu. W domach lub osiedlach, w których dostęp na teren ogólny kontrolowany jest przed portierów lub ochronę, wystarcza sama fonia. Portier rozpoznaje stałych mieszkańców, a obcych może wylegitymować i wpuścić tylko po uzyskaniu potwierdzenia od mieszkańca. Stanowi to wystarczającą ochronę.
W zależności od tego, czy z okien domu możliwa jest obserwacja wejścia, decyduje się, czy wskazane jest instalowanie wideodomofon. Jeśli aparat będzie znajdować się w pomieszczeniu, z którego można rozpoznać przybywające osoby, nie ma sensu wydawanie pieniędzy na układy wizyjne. Domofon wystarczy do tego być dowiedzieć się, w jakiej sprawie ktoś dzwoni. A domowników i znajomych można wpuszczać od razu, nawet bez podejmowania rozmowy. Tam gdzie architektura domu uniemożliwia bezpośrednia obserwację, wtedy należy rozważyć zainstalowanie wideodomofonu.
Zabudowa okolicy także wpływa na wybór rodzaju instalacji. Domy stojące w skupiskach dają poczucie większego bezpieczeństwa. Ważne jest też, jak oświetlona jest droga prowadząca do domu. W miastach zwykle są to dobrze oświetlone ulice. Nawet w nocy można z okien wychodzących na wejście, rozpoznać osoby stojące przed furtką. W pomieszczeniach, w których zazwyczaj przebywa się na stojąco, np. w kuchniach, wystarcza unifon umieszczony w pobliżu okna. Zapewnia to możliwość obserwacji przez okno, bez przerywania rozmowy.
Wielkość zagrożenia zależy od wielu czynników. Wpływa na nie okazałość domu, środowisko mieszkańców najbliższej okolicy czy ruchliwość ulicy. Im większe niebezpieczeństwo, tym większe wskazania do skorzystania z instalacji wideo domofonowej. Zwłaszcza posiadającej możliwość zapamiętywania osób dzwoniących lub zatrzymujących się przed domem (gdy zapis inicjowany jest przez czujkę ruchu). Także widoczna zamożność jest czynnikiem do wyboru wideodomofonu.
Fot. 2. Przenośny wideounifon Scope towarzyszy w każdym miejscu, w całym domu i wokół niego.Dzieci wciąż się kręcą. Wchodzą, wychodzą, lub przychodzą do nich inne dzieci. Wtedy szczególne znaczenie ma możliwość obserwacji wejścia. A dzwonek rozlega się bardzo często. Jeśli nie ma możliwości szybkiego rozpoznania, które zapewnia wizja, wskazany jest wybór wideodomofonu. Zwłaszcza, gdy wystraszone dziecko chce się szybko schronić uciekając przed kimś. Znacznie szybciej można udzielić mu pomocy i schronienia.
Wiele zależy od trybu życia i sposobów spędzania czasu. Jeśli życie rodzinne skoncentrowane jest w bawialni lub przed telewizorem, to obraz przybysza powinien być dostępny z tego miejsca. Potrzebny jest wideounifon z tak dużym ekranem, aby z kanapy można było rozpoznać gościa. Obraz może też pokazywać się, jako obraz w obrazie, stale włączonego telewizora. Dzięki temu, można zignorować komiwojażerów lub dzwoniące dla zabawy „dowcipne dzieciaki”. Jeszcze większą wygodę zapewniają przenośne unifony i wideounifony, względnie przekierowanie rozmowy na telefon, np. przenośny DECT. Doskonałym rozwiązaniem, dla spędzających wiele czasu w ogrodzie znajdującym się z tyłu domu, są przenośne wideounifony (często posiadające funkcjonalność telefonu i pozwalające na dzwonienie do innych aparatów znajdujących się w domu). Szczególnym miejscem jest sypialnia. Gdy domownicy uznają, że często ktoś może przybywać w późnych godzinach, wygodnie jest posiadać monitor pozwalający na rozpoznanie intruza bez wstawania z łóżka. I ewentualne wpuszczenie. Także osoby pracujące w domu powinny mieć możliwość stwierdzenia tożsamości przybysza, bez odrywania się od pracy. Dla pracujących przy komputerze doskonałym rozwiązaniem jest przyłączenie komputera do wideodomofonu. Na monitorze pojawia się obraz z kamery wejściowej lub monitorującej, a myszą można otworzyć drzwi. Możliwa jest też rozmowa, gdyż każdy komputer wyposażony jest w mikrofon i głośnik.
Fot. 3. Zestaw wideodomofonowyPodkreślenie swoich możliwości spełnia niebagatelną rolę. Posiadanie wideodomofonu nobilituje posiadacza. Pozwala na podkreślenie własnych możliwości, wzbudza zazdrość u odwiedzających. Np. duży ekran dotykowy stanowiący jednocześnie ozdobę salonu i pozwalający na zarządzanie całym domem wyposażonym w inteligentną instalację. System KNX umożliwia bowiem powiązanie ze sobą wszystkich instalacji, w które wyposażony jest dom i skoncentrowania zarządzania w jednym punkcie, jakim jest wizualizacyjny panel dotykowy.
Wideodomofony są zawsze znacznie droższe od domofonów. Instalacja jest bardziej skomplikowana. Cena często stanowi podstawowe kryterium. Dodatkowo biorąc pod uwagę, że koszt wykonania najprostszej instalacji dzwonkowej jest niemal taki sam jak domofonowej, zdecydowanie zaleca się instalowanie prostych, nawet analogowych domofonów.
Niezależnie od podjętych decyzji przewody łączące wejście z domem i znajdującymi się wewnątrz aparatami powinno być wykonane tak, aby w przyszłości można było instalację domofonową przezbroić na widedomofonową. Przykładowo w okresie, gdy liczy się każdy grosz, czyli w trakcie wykańczania, można wstępnie uruchomić prosty domofon. Sprzęt narażony na ew. uszkodzenie w trakcie prowadzenia ostatnich prac czy wnoszenia mebli, nie będzie stanowić problemu. Zapewni wygodę i większe bezpieczeństwo, nie narażając jednocześnie na wydatki. Z czasem, gdy w przyszłości poprawi się sytuacja materialna, można będzie tanim sposobem i bez rozkuwania ścian i rozkopywania podjazdu, dodać nową funkcjonalność. Same przewody stanowią znikomą wartość w stosunku do urządzeń elektronicznych stanowiących sedno instalacji. Przezorni powinni również doprowadzić do rozdzielnicy, w której znajdują się zasilacze i sterowniki domofonowe doprowadzić przewód komputerowy oraz sygnał z kamer monitoringu lub rejestratora. Umożliwi to późniejsze zmiany. Będzie można wykorzystać w wideounifonach obraz z kamer lub przekserować rozmowy wraz z wywołaniem do dowolnych urządzeń komputerowych oraz telewizorów, które coraz częściej posiadają karty sieciowe. Rozwój telewizji internetowej także skłania do przyjmowania takich rozwiązań.
A.D.