Fot. 1. Wybierając Volta firmy Hager otrzymamy kompletną rozdzielnicę z drzwiami, rusztowaniem nośnym, pokrywami chroniącymi przed dotykiem oraz wysuwanymi wprowadzeniami dla przewodów na górze i na dole. Dodatkowo z listwą z zaciskami śrubowymi PE/N w kasecie zabezpieczającej przed dotykiem w standardowym wyposażeniu.Rozdzielnicę dobieramy przede wszystkim pod kątem standardu jej wyposażenia. Normy i przepisy określają wymagania minimalne, jednak projektant może przyjąć rozwiązania bogatsze, spełniające wymagania klienta i zapewniające większy komfort użytkowania instalacji. Coraz częściej zarówno inwestorzy, jak i projektanci myślą przyszłościowo – tworząc instalację elektryczną biorą pod uwagę nie tylko bieżące potrzeby. Przewidują wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną który generowany jest przez coraz większą ilość urządzeń „na prąd” obecnych w naszych domach. Rozdzielnice wyposażane są również w urządzenia służące do rozprowadzania innych mediów – telefonu, Internetu, domofonu czy instalacji alarmowej. Tu ważne stają się cechy takie, jak łatwość konfiguracji i montażu urządzeń. Każdy z nas oczekuje również, aby montowana w domu rozdzielnica, nawet jeżeli znajduje się w mało eksponowanym miejscu, nie szpeciła pomieszczenia. Również to zauważyli producenci - wykonanie drzwiczek rozdzielnicy z trwałych materiałów gwarantujących nie tylko odpowiedni stopień ochrony IP ale również nie odkształcających się czy zachowujących kolor przez lata nie jest dziś problemem, jedynie podwyższa jej koszty. Generalnie można stwierdzić, że na rynku obowiązują dziś trzy tendencje – minimalizacja rozmiarów przy zachowaniu funkcjonalności, możliwość swobodnego konfigurowania wnętrza rozdzielnicy oraz jej estetyka. Oto przykłady rozwiązań spełniających warunki stawiane przez bardzo wymagających klientów.
Fot. 2. Rozdzielnie przestają już być mało estetycznymi puszkami, które trzeba chować w ciemnym kącie korytarza. Nowoczesne produkty są zintegrowane z otoczeniem i harmonijnie dopasowane do osprzętu elektroinstalacyjnego. Przykładem jest MiniPragma marki Schneider Electric zaprojektowana zgodnie z linią osprzętu UnicaPlus.swych klientów firmy budują rodziny produktów których parametry są takie same (materiał z którego wykonana jest dana rodzina, stopień ochrony, metody montażu) możliwie szeroko różnicując rozmiar poszczególnych produktów. Pozwala to na dostosowanie rozdzielnicy do stopnia skomplikowania instalacji elektrycznej bez potrzeby montowania szafek zbyt dużych lub instalowania kilku mniejszych. Rozdzielnice KLV firmy Eaton Moeller produkowane są w 4 wersjach – od 1 do 4 rzędowych. W każdym rzędzie przewidziano miejsce na 12 standardowych modułów z możliwością rozszerzenia o dalsze dwa. Podobne rozwiązanie przyjęła firma Hager – ich rozdzielnice Volta również posiadają od 1 do 4 rzędów 12 miejscowych. Rodzinę rozdzielnic instalacyjnych GE Energy Fix-o-Rail 150 przygotowano także w 4 wersjach gabarytowych. Posiadają również od 1 do 4 rzędów, mogą jednak pomieścić od 18 do 72 modułów. Dzięki zestawowi do łączenia skrzynek można je, w razie potrzeby, w prosty sposób rozbudowywać w większe konfiguracje. W przypadku szafek firmy ETI rozpiętość jest jeszcze większa – seria hermetyczna ECH to 5 modeli natynkowych z możliwością zamontowania od 4 do 36 modułów, seria ECM to 12 modeli natynkowych i 10 podtynkowych. W nich zamontujemy od 4 do 48 modułów. Schneider Electric opracowując rozdzielnice do wnętrz Mini Pragma postawił na estetykę i minimalizację jej rozmiarów. Dostępna jest w pięciu wersjach gabarytowych – trzech 1 szynowych oraz 2 i 3 szynowej z możliwością montażu od 8 do 36 modułów. Od 1 do 3 rzędów mogą mieć rozdzielnice EP Lux firmy Elektro-Plast. Dotyczy to zarówno szafek nad- jak i podtynkowych. Zaprojektowano je z myślą o montażu od 5 do 57 modułów (do 19 modułów w 1 rzędzie).
Fot. 3. Jedną z ważniejszych zalet rozdzielnicy Volta firmy Hager jest standardowo zabudowana libelka poziomująca (mini-poziomica widoczna od frontu jak i z tyłu rozdzielnicy). To nietypowe narzędzie znacznie upraszcza montaż.Producenci dbają również o łatwość montażu różnorakiego osprzętu. Jedną z zalet rozdzielnic instalacyjnych GE Energy Fix-o-Rail 150, bardzo docenianą przez instalatorów, jest obszerna przestrzeń montażowa. Odstęp pomiędzy szynami TH poszczególnych rzędów wynosi 150 cm (zazwyczaj jest to 125 cm), a pomiędzy szyną TH i tyłem skrzynki około 3 cm. Dodatkowo niskie ścianki podstawy sprawiają, że czynności podłączeniowe są szybkie i proste. Maksymalna głębokość aparatów 92,5 mm. Z kolei szyna montażowa TH35 rozdzielnic ECH firmy ETI umieszczona jest na wspornikach umożliwiających szybką i odwracalną zmianę głębokości do standardowej aparatury modułowej (60 mm) lub przemysłowej (72 mm). Również Hager umożliwia manipulowanie wnętrzem skrzynki. Dodatkowe zaciski N w nowej rozdzielnicy Volta mogą być montowane w różnych częściach obudowy i z każdej strony szyn TS35. W przypadku rozdzielnic KLV Eaton Moeller, listwy zaciskowe mogą być zamontowane na dwóch różnych głębokościach, na górze i na dole kasety. Przewidziano również boczny montaż listew zaciskowych N i PE. Sama kaseta jest tak wykonana, aby nie ulegała odkształcaniu pod wpływem działania sił powstających przy zastosowaniu pianek montażowych do osadzania rozdzielnicy we wnęce.
Podstawową zaletą skrzynek Fix-o-Rail 150 produkowanych przez GE jest obszerna przestrzeń montażowa. Odstęp pomiędzy szynami TH poszczególnych rzędów wynosi 150 cm, a pomiędzy szyną TH i tyłem skrzynki około 3 cm.Rozdzielnicę wyróżnia łatwo wyjmowany stelaż przeznaczony do montowania aparatów modułowych oraz dużą przestrzenią służącą do prowadzenia przewodów elektrycznych. W produktach Mini Pragma Schneider Electric dwie wyjmowane płyty pozwalają uzyskać więcej przestrzeni do prac łączeniowych (wersja natynkowa). Z kolei w wersji podtynkowej demontowana konstrukcja wsporcza umożliwia wyjęcie jej z obudowy i bezproblemowe zamontowanie i okablowanie aparatów np. na stole warsztatowym. Pozwala także na regulację właściwego położenia w poziomie i w pionie. Dużo miejsca naprzewody gwarantują produkty Elektro-Plastu, pomiędzy kasetą a listwą jest 50 mm prześwitu. Projektanci tej firmy założyli, że przewody N i PE najczęściej prowadzone są pod DIN Rail, dlatego też, szczelinę między dnem a DIN Rail pozostawili na tyle dużą, że zmieszczą się nawet przewody o najgrubszych przekrojach. Gwarantując bezproblemowe prowadzenie przewodów wewnątrz obudowy, zadbali także o to, aby równie łatwo można je było wyprowadzić na zewnątrz. Stąd też, tak duża liczba osłabień w dnie jak i ściankach bocznych obudowy, które bez trudu można wyciąć zwykłym nożem.
Rozdzielnie ECH, oferowane przez ETI, o 24 i 36 modułach wyposażone są w szyny PEN gdzie N jest dzielone - przygotowane do kilku wyłączników różnicowych.Funkcjonalność, elastyczność i trwałość idą w parze z estetyką. Rozdzielnice wykonywane są z metalu lub tworzyw sztucznych, w obu przypadkach tak, aby nie szpeciły ściany, na której zostaną zamontowane. Dotyczy to przede wszystkim rozdzielnic podtynkowych z przeznaczeniem do pomieszczeń mieszkalnych. Drzwiczki takich skrzynek są najczęściej białe, przezroczyste lub półprzezroczyste. Produkuje się je z materiałów odpornych na odbarwianie. Takie rozwiązania to minimum, dla bardziej wymagających klientów producenci przygotowują ciekawsze rozwiązania. Na przykład Hager tradycyjne drzwiczki zastępuje dekoracyjnymi ramkami maskującymi, w których umieszczać można zdjęcia, grafiki czy… lustra. Może to być również, w przypadku biur, plan ewakuacji budynku czy piętra. Drzwiczki mogą być wykonane również ze stali szlachetnej lub pianki stając się tablicą informacyjną do której przypina się wiadomości magnesem lub pinezką. Seria Volta firmy Hager to także szeroka paleta kolorów ramek i drzwi dopasowana do aktualnych trendów wyposażania mieszkań i dostosowana do kolorystyki osprzętu elektroinstalacyjnego (gniazd i włączników). Z kolei rozdzielnice Mini Pragma firmy Schneider Electric w wersji podtynkowej mogą mieć front w pięciu kolorach, również dostosowanych do barw włączników oświetlenia i gniazdek. Ten producent oferuje dodatkowo jedno bardzo ciekawe i praktyczne rozwiązanie - to lampka sygnalizacyjna ułatwia dostęp do aparatury w obudowie w przypadku zaniku zasilania. Oświetla obudowę ułatwiając jej odnalezienie w ciemnościach. Świeci, gdy napięcie na listwie zaciskowej oświetlenia jest równe 0 V. Jest stale zasilana z zasilacza kondensatorowego, nie wymaga baterii, akumulatora ani konserwacji. Ciekawym wykonaniem wyróżnia się konstrukcja ramy i drzwi rozdzielnic KLV Eaton Moeller. Została ona tak pomyślana, aby przy montażu szafek istniała możliwość wyrównania ewentualnych nierówności tynku (nawet do 18 mm). Szafki bardzo dobrze licują z powierzchnią ściany, zapewniając wysokie walory estetyczne zabudowy. Nie piszemy tu o rzeczach tak oczywistych, jak oferowany przez producentów stopień ochrony, choć oczywiście niezbędnym jest właściwy dobór IP do miejsca, w jakim montowana będzie rozdzielnica i spełnianych przez nią zadań. Wszystkie produkty renomowanych firm dostępne na polskim rynku są również wykonane z dobrych materiałów zapewniających nie tylko właściwą ochronę, ale również pewność montażu i długoletnią trwałość rozdzielnicy. Skończyły się już czasy pogiętych i przerdzewiałych drzwiczek!
Sprawny montaż to oszczędność czasu i pieniędzy. Rozdzielnice ECT/ECM firmy ETI w wersji natynkowej posiadają system szybkiego montażu (kołki ¼ obrotu), natomiast w wersji podtynkowej standardowo wyposażone są we wsporniki do gips – kartonu.red.