Kolejne generacje mierników wielofunkcyjnych, zyskujących coraz szersze grono zwolenników, łączą w sobie wszystkie pomiary ochronne (łącznie z uziemieniem) oraz funkcje dodatkowe. Dawniej nieporęczne i mniej dokładne, modele najnowszych generacji często przewyższają parametrami mierniki jednofunkcyjne, a coraz mniejsze gabaryty pozwalają na wygodną pracę. Atrakcyjność podnosi obecność dodatkowych, przydatnych funkcji pomiarowych.

Na tle urządzeń dostępnych na rynku, najnowszej generacji „kombajn” firmy Sonel, MPI-530, zaprezentowany po raz pierwszy na targach energetyki w Hannowerze, prezentuje się imponująco. W obudowie cenionej przez klientów za wygodę i ergonomię, znalazł się przyrząd, oferujący wykonanie pomiarów ochronnych; dodatkowo rezystancji uziemienia kilkoma metodami, rezystywności gruntu, natężenia oświetlenia, czy też sprawdzenie kolejności faz i wirowania silnika. Całość uzupełnia możliwość rejestracji i analizy napięcia, prądu i mocy wraz z rozkładem harmonicznych w napięciu i prądzie. Dla wszystkich funkcji pomiarowych przyrząd ma możliwość oceny, czy wynik pomiaru mieści się w dopuszczalnych granicach narzuconych przez użytkownika lub wynikających z przepisów. Pomiar impedancji pętli zwarcia wykonywany jest z niespotykaną w tej klasie urządzeń wysoką rozdzielczością 0,001 Ω. Pomiary można wykonywać w instalacjach elektrycznych na całym świecie (zakres napięcia znamionowego 95..440 V; częstotliwość 45...65 Hz), w obwodzie L-PE, L-N lub L-L. Miernik automatycznie oblicza spodziewany prąd zwarcia, rozróżniając napięcie fazowe lub międzyfazowe, w zależności od ustawień użytkownika, na podstawie wybranego napięcia znamionowego sieci, albo w odniesieniu do napięcia zmierzonego. Na wyświetlaczu podawane są wyniki impedancji pętli zwarcia i jej składowych, prądu zwarcia, oraz napięcia i częstotliwości. Pomiar wykonywany jest metodą „sztucznego zwarcia”, prądem kilkudziesięciu amperów, co gwarantuje dużą dokładność i pozwala na bardzo krótki czas pomiaru (10 ms). W przypadku pomiarów impedancji pętli zwarciowej w obwodach faza-przewód ochronny w instalacjach z wyłącznikami RCD używa się specjalnej funkcji pomiarowej, pozwalającej wykonać pomiar bardzo małym prądem bez obawy, że w trakcie pomiaru nastąpi wyzwolenie wyłącznika. Również wtedy mierzona jest pełna wartość impedancji (nie tylko składowa rezystancyjna, jak ma to miejsce w spotykanych jeszcze na rynku niedokładnych urządzeniach), zaś zakres pomiarowy wg normy PN-EN 61557 zawiera się w przedziale 0,5...2000 Ω.

Badanie wyłączników różnicowoprądowych typu AC, A i B.

MPI-530 jako jeden z nielicznych mierników na rynku umożliwia pomiar parametrów RCD wszystkich typów, tj. AC, A, B, zwykłych, selektywnych oraz krótkozwłocznych, o prądzie znamionowym od 10 mA do 1000 mA. Mierzony jest prąd i czas zadziałania oraz dodatkowo napięcie dotykowego i rezystancja przewodu PE. W zależności od wybranego kształtu pomiar może zaczynać się od zbocza narastającego lub opadającego (prąd przemienny) lub być wykonywany prądem o wartości dodatniej lub ujemnej (prąd jednokierunkowy lub stały). Pomiary można wykonywać wyzwalając każdy pomiar, lub w sposób automatyczny, gdzie rola wykonującego pomiar sprowadza się do zainicjowania pomiaru jednokrotnym wciśnięciem START i włączania RCD po każdym jego zadziałaniu. Sekwencję pomiaru można dodatkowo poszerzyć o automatyczny pomiar impedancji pętli ZL-PE w trybie „RCD” (małym prądem). Zakres wykonywanych pomiarów ustala użytkownik w menu. Pomiaru automatyczny oferuje 2 tryby: „„ „Pełny”: pomiar dla wszystkich kształtów prądu dla danego rodzaju RCD (AC, A, B) – np. w przypadku wyłączników typu B pomiary zostaną przeprowadzone czterema kształtami prądu (przemiennym, jednokierunkowym, jednokierunkowym z nałożoną składową stałą oraz prądem stałym), „„ „Standardowy”: pomiar przeprowadzany jest tylko dla wybranego kształtu prądu. Dodatkową funkcją jest pomiar czasu i prądu zadziałania w ciągu jednego wyzwolenia wyłącznika różnicowoprądowego.

Pomiar rezystancji izolacji

Pomiaru można dokonać jednym z pięciu napięć: 50 V, 100 V, 250 V, 500 V i 1000 V. Bezpieczeństwo użytkownika zapewnia automatyczne rozładowanie mierzonego obiektu po zakończeniu lub przerwaniu pomiaru. Zakres pomiarowy wynosi do 10 GΩ - wartość niespotykana w innych przyrządach wielofunkcyjnych. Pomiar może być wykonany ręcznie, metodą przewodową; automatycznie w gnieździe, przy użyciu dołączonego adaptera Uni-Schuko (po jednokrotnym naciśnięciu „Start” wykonane są pomiary we wszystkich kombinacjach), oraz automatycznie za pomocą przystawki AutoISO - pomiary rezystancji izolacji przewodów trzy-, cztero-, i pięciożyłowych. Przystawka ta automatycznie przełącza kolejne obwody pomiarowe (L1- L2, L1-L3 itd.), wykonując pomiar rezystancji izolacji między wszystkimi parami żył w przewodach trzy-, cztero-, i pięciożyłowych. Po wykonaniu pomiarów obiekt mierzony jest rozładowywany, a komplet wyników można zapisać do pamięci przyrządu.

Pomiar rezystancji uziemienia

MPI-530 umożliwia wykonanie pomiarów rezystancji uziemienia metodą wybraną spośród: technicznej 3p, technicznej 4p, technicznej 3p z cęgami i dwucęgowej (możliwości, których nie posiada niejeden specjalistyczny miernik do uziemień). Metody 3p z cęgami oraz dwucęgowa pozwalają wykonywać pomiary uziemień wielokrotnych bez konieczności rozpinania złącz kontrolnych (a co za tym idzie np. wyłączania zasilania na obiekcie). Wybór częstotliwości prądu pomiarowego pozwala wyeliminować wszelkie zakłócenia generowane przez napięcie sieciowe. Unikatową funkcją, bardzo rzadko spotykaną w miernikach wielofunkcyjnych, jest pomiar rezystywności gruntu na różnych głębokościach (z możliwością wyboru odległości między sondami pomiarowymi).

Pomiar ciągłości połączeń wyrównawczych i ochronnych oraz rezystancji

Przed wykonaniem badań można wyzerować rezystancji przewodów, która będzie kompensowana automatycznie dla każdego pomiaru. Rezystancję można mierzyć małym prądem 10 mA z sygnalizacją akustyczną lub prądem 200 mA przepływającym w dwóch kierunkach (pomiar ciągłości przewodu ochronnego zgodnie z wymaganiami norm).

Sprawdzenie poprawności wykonania połączeń przewodu ochronnego

Funkcja dostępna podczas badania wyłączników różnicowoprądowych oraz pętli zwarcia w obwodzie L-PE, pozwala sprawdzić, czy napięcie pomiędzy elektrodą dotykową umieszczoną w mierniku, a przewodem ochronnym PE nie przekracza 50 V. Wynik odczytuje się po dotknięciu elektrody - jeżeli napięcie na przewodzie ochronnym jest większe od 50 V, na wyświetlaczu pojawi się napis PE (błąd w instalacji) i generowany jest ciągły sygnał dźwiękowy.

Tester kolejności faz oraz wirowania silnika

MPI-530 posiada również wbudowany tester kolejności faz oraz kierunku wirowania silnika. Dla łatwego podłączenia do gniazd trójfazowych 16, 32 i 63-amperowych można zaopatrzyć się w specjalne adaptery serii AGT (7 rodzajów), które można wykorzystać również do pomiarów – pętli zwarciowej, wyłączników RDC lub rezystancji izolacji.

Rejestracja i analiza napięcia, prądu przemiennego i mocy

Miernik MPI-530 umożliwia pomiar w czasie rzeczywistym oraz rejestrację napięcia, a z wykorzystaniem dodatkowych cęgów prądowych również prądu, mocy (czynnej, biernej i pozornej) oraz współczynnika mocy. W zależności od użytych cęgów maksymalny prąd mierzony może wynosić nawet 3 kA. Do wyboru są 2 rodzaje cęgów twardych oraz 3 rodzaje cęgów elastycznych, o średnicy maksymalnie 36 cm. Dostępny jest intuicyjny moduł analizy harmonicznych w prądzie i napięciu (do 40-tej).

Pomiary oświetlenia

Dopełnieniem funkcjonalności pomiarowej miernika jest przystawka – sonda z czujnikiem pozwalająca na wykonywanie pomiarów natężenia oświetlenia. W tym momencie, oprócz przyrządu do pomiarów elektrycznych i rejestratora użytkownik dysponuje w pełni funkcjonalnym luksomierzem, pozwalającym wykonywać pomiary zgodnie z normą PN-EN 12464.

Pamięć, transmisja do komputera, tworzenie protokołu.

W przyrządzie zastosowano zupełnie nową koncepcję pamięci – ma ona strukturę drzewa w układzie „KLIENT – OBIEKT – POZIOM - POMIESZCZENIE – PUNKT POMIAROWY”. Użytkownik ma możliwość zapisu kilkudziesięciu tysięcy wyników pomiarów podzielonych zgodnie ze strukturą późniejszego protokołu. Każdy wynik może być dokładnie opisany (nazwa klienta, obiektu, punktu). W efekcie pomiarowiec może już w trakcie pracy przygotować sobie część protokołu, opisując dany punkt pomiarowy i umieszczając go w odpowiednim miejscu hierarchii. Co istotne, i najbardziej przydatne w pracy pomiarowca, możliwe jest wgranie przygotowanej w programie „Sonel Pomiary Elektryczne” struktury obiektu i wykonywanie pomiarów po kolei dla danych pomieszczeń i punktów pomiarowych. W razie konieczności, struktura może być zmieniana w trakcie pomiarów. Dane można zapisywać ręcznie po pomiarze lub skorzystać z funkcji automatycznego wpisu do pamięci. Opisy obiektów, punktów pomiarowych, nazw klientów można wykonywać po wywołaniu na ekranie wirtualnej klawiatury lub używając opcjonalnej klawiatury bezprzewodowej (możliwe zamocowanie na pasku na rękę). Pamięć można wykorzystywać również w sposób „klasyczny”, czyli operując jedynie numerami poszczególnych komórek. W takim wypadku również w jednej komórce można zapisać wyniki pomiarów dokonanych dla wszystkich funkcji pomiarowych (niekoniecznie odnoszących się dla tego samego punktu pomiarowego). Do pamięci zapisany zostaje zawsze komplet wyników (główny i dodatkowe) dotyczący danego pomiaru lub zestawu pomiarów (np. wszystkie wartości rezystancji izolacji podczas pomiaru w trybie automatycznym), ustawione parametry pomiaru oraz data i godzina dokonania pomiaru. Pamięć można przeglądać bezpośrednio w mierniku lub za pomocą programów komputerowych. Program Sonel Reader, znajdujący się na wyposażeniu przyrządu, umożliwia transmisję wyników do komputera (łącze USB lub bezprzewodowo, interfejs Bluetooth), opcjonalny program Sonel Pomiary Elektryczne pozwala, oprócz przygotowania struktury obiektu, oprócz sczytania wyników, sporządzić w sposób półautomatyczny kompletny protokół z wszystkich rodzajów pomiarów elektrycznych. Do sporządzania protokołu z pomiarów oświetlenia służy dodatkowy, specjalistyczny program „Foton 12464”. Jak we wszystkich przyrządach pomiarowych produkcji Sonel S.A., tak i tutaj wraz przyrządem otrzymuje się wszystko, co niezbędne do wykonywania pomiarów (przewody, sondy, krokodylki, podstawowe adaptery, podstawowy zestaw do pomiaru uziemień, futerał na miernik i akcesoria, zasilacz sieciowy oraz samochodowy). Przewody, sondy i krokodylki spełniają najnowsze, niezwykle rygorystyczne normy dotyczące bezpieczeństwa podczas pomiarów. Do zasilania przewidziano wydajny dedykowany akumulator, co w połączeniu z wbudowaną szybką ładowarką zmniejsza koszty związane z zasilaniem. Możliwe jest również zasilanie urządzenia ze standardowych baterii. Miernik na bieżąco monitoruje stan naładowania baterii lub akumulatorów, a nieużywany automatycznie się wyłącza (czas do samowyłączenia jest ustawiany). Dodatkowe wyposażenie miernika mogą stanowić, w zależności od potrzeb: jedne z pięciu rodzajów cęgów prądowych do pomiary prądu i mocy (cęgi C-3 mogą służyć również do pomiaru uziemień metodą cęgową, zaś w połączeniu z cęgami nadawczymi N-1 do pomiarów uziemień metodą 2-cęgową), adapter AutoISO-1000C, adaptery gniazd trójfazowych i przemysłowych lub dodatkowe przewody różnej długości). O jakości przyrządu świadczy 3-letnia, bezwarunkowa gwarancja producenta z możliwością przedłużenia do 5 lat.

mgr inż. Grzegorz Jasiński

---