Fot. 1 Zamek szyfrowy SZW-02Warto nasz system alarmowy wyposażyć w moduły zabezpieczające. Stąd też zastosować możemy na przykład moduł, dzięki któremu wyjście zasilania prądu stałego jest zabezpieczane przed przeciążeniem. Może być ono sygnalizowane za pomocą wyjścia OVL. Chronić możemy, a nawet powinniśmy, również akumulator. Zyskamy jego zabezpieczenie przed całkowitym rozładowaniem.
Przydatne urządzenia stanowią również konwertery transmisji danych. To właśnie dzięki nim zyskamy zmianę standardu przesyłanych informacji. Stąd też podstawę w tym zakresie stanowią konwertery RS-232, pozwalające na podłączenie urządzenia do komputera PC.
W naszym alarmie zastosować możemy wysokowydajne zasilacze buforowe, które nie wymagają transformatora sieciowego. Maksymalne obciążenie może wynosić nawet 10 A. Istotną rolę odgrywają zabezpieczenia przeciwzwarciowe, przeciwprzeciążeniowe oraz termiczne. Dodatkowo podłączyć można żelowy akumulator ołowiowy. W układzie ładowania akumulatora przewidziano regulację prądu. Nie bez znaczenia pozostaje także zabezpieczenie przed pełnym rozładowaniem akumulatora. Do zdalnego nadzoru przeznaczone są wyjścia typu OC. W sposób optyczny sygnalizowany jest stan zasilania akumulatora a także jego przegrzanie i przeciążenie. Ewentualne awarie sygnalizowane są także dźwiękowo.
Fot. 2 ANT- 900/1800 - prętowa antena GSMDzięki zamkom szyfrowym zyskujemy załączanie i wyłączenie czuwania oraz uruchomienie czasu na wejście. Zyskujemy również sterowanie elektrozaczepem, ryglem lub blokadą elektromagnetyczną. Za pomocą diod LED użytkownik informowany jest o stanie pracy urządzenia. W niektórych modelach, po trzykrotnym wprowadzeniu błędnego hasła, uruchamiany jest alarm. Istotną rolę w zamkach szyfrowych stanowią kody sterujące wyjściami przekaźnikowymi. W zależności od modelu mogą to być wyjścia monostabilne lub tranzystorowe bistabilne. Przechodzenie w tryb programowania odbywa się poprzez specjalny kod. Zamki szyfrowe mogą współpracować z czujnikiem otwarcia drzwi. Kluczową kwestię zajmuje również współpraca z przyciskiem wejścia i drzwiowym.
W bardziej zaawansowanych modelach przewidziano klawiaturę dotykową bez jakichkolwiek ruchomych części. Zastosowanie znajduje także wbudowany czytnik kart zbliżeniowych RFID. Zwróćmy uwagę na zewnętrzne zamki szyfrowe, które wykonane są jako wersje wandaloodporne.
Obudowy niejednokrotnie wykonuje się z odpornego aluminium. Połączenie z centralką bazuje na przewodach lub odbywa się drogą radiową. Dostępne na rynku zamki szyfrowe cechują się estetycznym wzornictwem. Urządzenie te są dobrym rozwiązaniem przy większej ilości użytkowników alarmu. W przypadku bezprzewodowej wymiany danych zasięg wynosi do 100 m na zewnątrz oraz do 35 m wewnątrz pomieszczeń. Komfort użytkowania w ciemności poprawi podświetlenie klawiatury. Zmiana kodu odbywa się za pomocą prostej procedury. W sytuacji, gdy użytkownik zapomni kod, odblokowanie odbywa się przy użyciu kodu serwisowego. Jako zalety należy wymienić przede wszystkim niskie zużycie energii, która jest pobierana tylko w momencie gdy użytkownik uruchamia przycisk.
Fot. 3 ANT-868 - antena stosowana do modułów bezprzewodowych ABAX)Bardzo często systemy alarmowe uwzględniają urządzenia kontroli dostępu. Należą do nich między innymi zbliżeniowe czytniki kart. Dzięki wewnętrznej pamięci istnieje możliwość wczytania nawet do kilkuset kart. Na rynku nabyć można zaawansowane programatory do zarządzania kontrolą dostępu. Pozwalają one na dodawanie kodów oraz ich kasowanie i wyświetlanie. Urządzenia te cechują się możliwością współpracy z komputerem.
Chcąc zwiększyć odporność naszego systemu alarmowego na działanie czynników zewnętrznych zastosować możemy obudowy metalowe. Najczęściej są one wykonane z blachy stalowej o grubości od 0,7 mm do 1,5 mm. W obudowach tego typu montowane są transformatory o mocach mieszczących się pomiędzy 20 a 80 VA, przy 12 - 24 V AC. Obudowy są zamykane za pomocą blacho-wkrętów z możliwością montażu zamka. Również i w tym przypadku zastosowanie znajduje zabezpieczenie antysabotażowe. W obudowach natynkowych przewidziano dystans od podłoża, pozwalający na prowadzenie i ochronę okablowania. Obudowy podtynkowe oraz te, które przeznaczone są do klawiatur, wyposaża się w demontowalną płytę montażową.
Nabyć możemy również akcesoria przeznaczone do czujników alarmowych. Stąd też przydatny okaże się uchwyt pozwalający na regulowanie kąta pochylenia czujnika w zakresie około 30°. Kąt obrotu może być natomiast regulowany w zakresie 90° a czujkę, w razie potrzeby, można zainstalować na ścianie lub suficie. W niektórych modelach przewidziano wewnętrzny kanał do prowadzenia przewodu. Estetyka instalacji zapewniona jest dzięki całkowicie zamkniętej konstrukcji.
Fot. 4 Konwerter USB/RS-232Funkcjonalność alarmu z pewnością poprawi moduł przekaźników. To właśnie dzięki niemu zyskuje się sterowanie urządzeniami elektrycznymi (zasilane napięciem stałym lub przemiennym) o dużym poborze prądu. Istnieje również możliwość sterowania wyjściami niskonapięciowymi typu OC.
Interesujące rozwiązanie stanowią również moduły komunikatów głosowych. Tym sposobem przewidzieć możemy komunikaty głosowe, używane do głośnego odtwarzania. Za pomocą wbudowanego wzmacniacza istnieje możliwość bezpośredniego podłączenia głośnika. Moduł steruje także wejściami. Przesył danych może bazować na standardzie RS-485.
Nasz system alarmowy wzbogacić możemy o moduł sterowania telefonicznego DTMF. Zyskujemy więc sterowanie pracą centrali alarmowej, przy pomocy telefonu, wyposażonego w mechanizm tonowego wybierania numerów DTMF. Można zatem zdalnie sprawdzać stan systemu i wejść dozorowych centrali alarmowej.
Biometria pozwala na identyfikowanie osób za pomocą niepowtarzalnych cech. Może to być chociażby wielkość i kształt dłoni, odciski palców a także głos czy też budowa oka. Jeszcze kilkanaście lat temu identyfikacja biometryczna stosowana była wyłącznie w instytucjach wymagających szczególnych środków bezpieczeństwa. Obecnie czytniki biometryczne stanowią nieodzowne elementy wielu systemów alarmowych i kontroli dostępu. Rozpowszechnienie czytników tego typu wynika przede wszystkim z niższych kosztów produkcji urządzeń elektronicznych i mikroprocesorowych.
Fot. 5 Bracket B - regulowany uchwyt do czujek ruchuCzytniki linii papilarnych bazują na termicznym skanerze liniowym. Przy pozytywnym zakończeniu czytania układu linii papilarnych palca, zostają zdefiniowane współrzędne punktów charakterystycznych a następnie zapisane w postaci binarnej. W nowoczesnych urządzeniach tego typu zastosowanie znajdują wbudowane pamięci oraz oprogramowanie, które pozwala zarówno na gromadzenie jak i przetwarzanie pozyskanych informacji. Komunikacja odbywa się za pomocą sieci Ethernet. Należy podkreślić, że nowoczesnych urządzeń nie da się oszukać silikonowymi sztucznymi palcami a także odciskami palca naniesionymi na folie. Bardziej rozbudowane urządzenia łączą w sobie dodatkowo identyfikację PIN lub kart zbliżeniowych. Modele tego typu wyposażone są w oprogramowanie administracyjne, które pozwala na zdalne zarządzanie czytnikiem poprzez stronę www.
Niektóre urządzenia są w stanie identyfikować na podstawie wielkości i kształtu dłoni. Jej odtwarzany obraz jest trójwymiarowy. Proces odczytu trwa nie dłużej niż jedną sekundę. W pamięci urządzenia mogą być przechowywane informacje o użytkownikach a każdemu z nich przypisuje się numer identyfikacyjny. W zależności od modelu komunikacja zewnętrzna bazuje na RS-232 lub RS-485.
Na rynku dostępne są także kamery, które pozwalają na identyfikację tęczówki oka. Urządzenie w sposób automatyczny odnajduje twarz, oko i tęczówkę ignorując przy tym rzęsy.
Komfort użytkowania systemu alarmowego poprawią również sygnalizatory wewnętrzne. W przypadku sygnalizatorów akustycznych, niejednokrotnie uwzględnia się zasilanie awaryjne, które bazuje na baterii litowej. Urządzenie uruchamia się również w przypadku odcięcia połączenia z centralą. Istotną rolę odgrywa ochrona sabotażowa. Zyskujemy dzięki niej uruchomienie sygnalizatora w przypadku otwarcia lub oderwania go od podłoża. Sygnał dźwiękowy generowany jest przez przetwornik piezoelektryczny. Zastosować możemy również wewnętrzne sygnalizatory optyczne, w których źródło światła stanowią diody LED. Również i w tym przypadku przewidziano zabezpieczenie antysabotażowe.
System alarmowy możemy rozbudować o odpowiednie oprogramowanie komputerowe. Zwróćmy uwagę, że z jednej strony, są to aplikacje do konfigurowania i serwisowania alarmu, zaś z drugiej, programy przeznaczone dla użytkowników systemu.
Niemal wszystkie programy pracują w środowisku Windows. Programy stworzone z myślą o instalatorach pozwalają przede wszystkim na programowanie centrali. Na ekranie komputera zyskujemy wizualizację stanu systemu alarmowego. Oprócz tego możemy odczytać wszystkie zdarzenia, które wystąpiły w alarmie. Oprogramowanie łączy się z centralą bezpośrednio za pomocą portu RS-232 lub poprzez linię telefoniczną i modem analogowy ISDN. Przewidzieć możemy również wymianę danych bazującą na modemie GSM. Niejednokrotnie przesył informacji odbywa się poprzez sieć LAN.
Programy pozwalają również na obsługę systemu za pomocą niezależnego manipulatora LCD na ekranie komputera. Przydatne rozwiązanie stanowi bieżące informowanie o sytuacjach alarmowych a także dźwiękowa i graficzna sygnalizacja na ekranie komputera. Istnieje możliwość tworzenia i edytowania użytkowników systemu i ich uprawnień.
Michał KonarskiNa co zwrócić uwagę dobierając poszczególne akcesoria, aby cały system alarmowy działał niezawodnie?
Jednym z ważnych etapów projektowania systemu alarmowego jest dobór właściwych akcesoriów, uzupełniających gamę podstawowych urządzeń wchodzących w skład systemu alarmowego.
Przykładowo, wykorzystując rozwiązania bezprzewodowe pojawia się konieczność użycia odpowiedniej anteny. Należy zwrócić szczególną uwagę, aby wybrać antenę właściwą dla konkretnego zastosowania. Każda antena pracuje najskuteczniej przy częstotliwościach, dla których została zaprojektowana. Inna antena potrzebna będzie dla komunikatora GSM/GPRS, a inna dla łączności pomiędzy elementami systemu alarmowego.
Warto też zwrócić uwagę na kwestię programowania centrali z użyciem komputera. Większość central wykorzystuje do komunikacji łącze RS-232, które nie jest już standardowo instalowane w nowoczesnych laptopach. Dlatego z pomocą przychodzi przejściówka USB/RS-232, która umożliwia użycie nowych komputerów nie wyposażonych fabrycznie w odpowiednie złącze. Chcąc jednak uniknąć problemów z doborem odpowiedniego interfejsu poprawnie pracującego w tym specyficznym zastosowaniu, warto sięgnąć po sprawdzone urządzenie oferowane przez producenta central alarmowych. W ten sposób uniknąć można problemów z kompatybilnością czy sterownikami.
Katarzyna Orlańska