Rys. 1 Miernik rezystancji izolacji HIOKi 3490 ze wskazaniem analogowym Przyrząd jest kierowany do zaawansowanych użytkowników, którzy potrafią uzyskać z ruchu wskazówki miernika analogowego często więcej danych o stanie izolacji, niż posługując się w tym celu przyrządem z odczytem cyfrowym. Miernik oferuje firma Labimed Electronics.
Miernik 3490 (rys. 1) mierzy rezystancję izolacji przy trzech stałych napięciach pomiarowych 250, 500 i 1000 V wybieranych przełącznikiem obrotowym. Maksymalna mierzona rezystancja izolacji wynosi 4 GΩ przy napięciu pomiarowym 1000 V i 100 MΩ przy napięciach pomiarowych 250 i 500 V. Pomiar rezystancji izolacji jest wykonywany automatycznie po naciśnięciu przycisku „MEASURE”.
Miernikiem można też sprawdzać małe rezystancje na podzakresach 3 i 30 Ω. Znamionowa dokładność pomiaru na podzakresie 3 Ω wynosi ±0,09 Ω, aby ją uzyskać, trzeba skompensować rezystancję przewodów pomiarowych. Operację zerowania wykonuje się kręcąc pokrętłem „0 Adj.” przy zwartych zakończeniach sond przewodów pomiarowych. Do sprawdzania stanu połączeń uziemiających i wyrównawczych można używać funkcji testu ciągłości obwodu. Test ten wykorzystuje podzakres 3 Ω funkcji pomiarowej małych rezystancji. Prąd pomiarowy wymuszany przez przyrząd w trakcie tego testu jest równy co najmniej 200 mA, spełniając tym samym wymaganie normy IEC61557 (EN 61557). Stan ciągłości jest sygnalizowany dźwiękiem.
Pomocnicze zadanie spełnia funkcja pomiaru napięcia przemiennego w zakresie od 0 do 600 V, z dokładnością ±5% wartości pełnozakresowej.
Duży wskaźnik analogowy (wskazówkowy) jest wyposażony cztery skale. Dwie z nich są wykorzystywane przy pomiarze rezystancji izolacji (jedna dla napięcia pomiarowego 1000 V, druga dla napięć 250 V i 500 V), pozostałe dwie zaś do pomiaru małych rezystancji i napięcia przemiennego.
Przy pomiarach wykonywanych przy słabym oświetleniu zewnętrznym przydaje się funkcja podświetlenia wskaźnika analogowego włączana osobnym przyciskiem. Jako element podświetlający wykorzystuje się diodę LED o dużej jaskrawości świecenia.
Rys. 2 Sonda przewodu 9788 oświetlająca miejsce pomiaru Gdy na testowanym obiekcie występuje napięcie przemienne większe od 20 V, to zaświeca się czerwona dioda LED informująca użytkownika przyrządu o braku możliwości poprawnego wykonania pomiaru. Ostrzega ona jednocześnie o grożącym mu niebezpieczeństwie porażenia prądem elektrycznym oraz uszkodzenia przyrządu.
Funkcje ochronne spełnia też wewnętrzny układ przyrządu rozładowujący automatycznie po pomiarze ładunek zgromadzony w testowanym obiekcie. Zjawisko gromadzenia się ładunku występuje głównie wtedy, gdy testowany obiekt ma charakter pojemnościowy. Czas rozładowania zależy od wielkości zgromadzonego ładunku, a ten z kolei od wielkości pojemności testowanego obiektu. Użytkownik miernika może też określić stopień rozładowania, obserwując ruch wskazówki miernika. Gdy napięcie stałe pozostające na testowanym obiekcie jest większe od 20 V świeci się też czerwona dioda LED.
Miernik 3490 jest zasilany napięciem 6 V z czterech baterii alkalicznych. Baterie te wystarczają na ok. 20 h nieprzerwanej pracy (przy napięciu pomiarowym 500 V). Jeśli w czasie 15 minut, nie naciśnie się przycisku wyzwalającego pomiar, to przyrząd wyłącza się samoczynnie, aby przedłużyć czas pracy baterii. Stan baterii jest monitorowany w sposób ciągły. Sygnalizuje go dwustanowa dioda LED, która świecąc się na zielono informuje, że poziom napięcia baterii jest wystarczający do poprawnej pracy miernika, a świecąc się na czerwono lub nie świecąc się wcale konieczność wymiany zużytych baterii na nowe. Funkcja stałego monitorowania stanu baterii zwalnia użytkownika ze sprawdzania stanu baterii od czasu do czasu, w trakcie testu; chroni go też przed nieoczekiwanym przerwaniem testu w wyniku nagłego pogorszenia się ich stanu.
Obudowa miernika 3490 ma wymiary 159x162x48 mm i wygodną w użytkowaniu konstrukcję, sprawdzoną już wcześniej w miernikach rezystancji izolacji serii 3454. Obudowa ma też pojemnik na przewody pomiarowe. Pojemnik jest tak skonstruowany, że po zakończeniu pomiarów nie trzeba wyjmować wtyków przewodów z gniazd pomiarowych. Takie rozwiązanie skraca czas potrzebny na przygotowanie miernika do wykonywania następnych pomiarów. Nasuwana na miernik pokrywa chroni zarówno płytę czołową jak i pojemnik. Ważną cechą miernika też jest wytrzymałość na narażenia mechaniczne. Według deklaracji producenta przyrząd wytrzymuje upadek na betonową podłogę z wysokości 1 m.
| Napięcia pomiarowe rezystancji izolacji | 250, 500, 1000 V (stałe) |
| Zakres pomiaru rezystancji izolacji | 100 MΩ (przy 250, 500 V),4000 MΩ (przy 1000 V) |
| Dokładność pomiaru | ±5% wartości wskazywanej |
| Znamionowy prąd pomiarowy | 1 mA |
| Maksymalny prąd zwarciowy | 1,2 mA |
| Podzakresy pomiarowe małych rezystancji | 3, 30 Ω |
| Dokładność pomiaru | ±0,09 Ω (podzakres 3 Ω), ±0,9% (podzakres 30 Ω) |
| Ochrona przed przeciążeniem | 1200 V a.c. (przez 10 s) |
| Zakres pomiaru napięcia przemiennego | 0 – 600 V |
| Dokładność pomiaru | ±5% wartości pełnozakresowej |
| Ochrona przed przeciążeniem | 720 V a.c. (przez 10 s, bezpiecznik) |
| Zasilanie | 6 V, cztery baterie LR6 |
| Sygnalizacja stanu baterii | Optyczna - dwustanowa dioda LED |
| Sygnalizacja obecności napięcia między gniazdami pomiarowymi „LINE” i „EARTH” | Wskaźnik – dioda LED |
| Zakres temperatur i wilgotności względnych pracy | Od 0 do 40°C, 90% lub mniej (brak kondensacji). Od 40 do 50°C, przy 50°C i poniżej przy liniowym spadku wilgotności względnej do 50%. |
| Maksymalne napięcie znamionowe w stosunku do ziemi | 600 V przemienne, kategoria przepięciowa III, przewidywane przepięcie przejściowe 6000 V. |
| Czas pracy ciągłej | Ok. 20 h (przy napięciu pomiarowym 500 V, bez obciążenia). |
| Wymiary | 159x162x48 mm |
| Masa | 550 g (z bateriami, bez przewodów pomiarowych) |
Wraz z miernikiem producent dostarcza komplet dwóch przewodów pomiarowych 9787 długości 1.2 m każdy, (z których jeden jest zakończony sondą igłową, drugi zaś chwytakiem krokodylowym), a ponadto cztery baterie alkaliczne LR6 i pasek na ramię.
Jako wyposażenie opcjonalne (za dodatkową opłatą) można zamówić m.in. przewód pomiarowy 9788 (rys. 2). Przewód ten o długości 1,2 m jest zakończony sondą igłową. Na obudowie sondy jest umieszczony przycisk włączania pomiaru rezystancji izolacji oraz czerwona dioda LED sygnalizująca jego naciśnięcie. Druga dioda LED umieszczona w sondzie emituje światło białe i służy jako latarka, oświetlając miejsce pomiaru. Diodę włącza się przyciskiem podświetlenia znajdującym się na płycie czołowej miernika.
Leszek Halicki, Labimed Electronics