Fot. 1. Wkładka topikowa ochronna SWFPrace pod napięciem (w skrócie - PPN) polegają na przeprowadzaniu remontów i modernizacji oraz eksploatacji urządzeń i sieci bez wyłączania dopływu energii elektrycznej. Jest to spowodowane dwoma czynnikami: użytkownicy dzisiejszych urządzeń elektrycznych są mniej odporni na przerwy w dostawie energii elektrycznej, a ponadto dostawcy energii elektrycznej - zakłady energetyczne - redukują wszelkie wyłączania ze względu na ponoszone z tego tytułu koszty i ewentualną utratę zaufania ze strony przyłączonych odbiorców. Podstawową zasadą pracy pod napięciem jest takie jej przygotowanie i realizacja, aby w razie nieprzewidzianego niebezpiecznego zdarzenia, prąd płynący przez ciało elektromontera był znacząco mniejszy od dopuszczalnego prądu rażeniowego, a także od prądu samouwolnienia.
Osoby pracujące przy eksploatacji i remontach urządzeń pod napięciem są narażone na wiele zagrożeń m.in. - ryzyko porażenia prądem elektrycznym, szkodliwym działaniem łuku elektrycznego (oparzenia lub uszkodzenia oczu wywołane dużą jaskrawością łuku) i urazami mechanicznymi.
Rys. 1. Wkładki topikowe ochronne SWF zainstalowane w rozłączniku bezpiecznikowymW celu uniknięcia lub ograniczenia ww. zagrożeń pochodzących od dużego prądu zwarciowego i ochrony personelu, można w instalacji elektrycznej objętej remontem w ramach prac pod napięciem zastosować specjalne bezpieczniki topikowe ochronne SWF (Safe work Fuses) (fot.1). Bezpieczniki te wyprodukowane przez firmę ETI posiadają specjalną konstrukcję elementu topikowego, który zapewnia silne ograniczenie ewentualnego prądu zwarcia, a tym samym energii niebezpiecznego łuku elektrycznego w momencie popełnienia błędu przez ekipę pracującą przy remoncie sieci lub urządzenia pod napięciem.
Bezpieczniki SWF montuje się na czas prowadzenia remontu w miejsce wcześniej dobranych i zainstalowanych bezpieczników topikowych o charakterystyce zwykle gG lub gF (rys. 1). Wartości prądów ograniczonych Io przez bezpieczniki SWF w zabezpieczonym obwodzie w zależności od spodziewanych prądów zwarciowych Ip są pokazane na charakterystyce prądów ograniczonych (rys. 3).
Bezpieczniki SWF wyłączają prąd zwarciowy w czasie krótszym niż 1/4 okresu, nie dopuszczając do przepływu prądu udarowego.
Silne ograniczanie prądu zwarciowego przez bezpieczniki SWF wiąże się z ich niewielką znamionową całką Joule’a, która wyraża energię wydzieloną przez prąd zwarciowy płynący w obwodzie na jego jednostkę rezystancji. Jest to cecha szczególnie istotna również dla urządzeń wrażliwych na elektrodynamiczne skutki zwarć. Energia łuku elektrycznego ograniczonego przez wkładki SWF jest ok. 30-krotnie mniejsza od energii łuku elektrycznego ograniczonego przez wkładki topikowe gG.
Rys. 2. Charakterystyki I-t wkładek topikowych ochronnych SWFWkładki topikowe SWF chroniące przed skutkami łuku elektrycznego posiadają następujące zalety eksploatacyjne:
Rys. 3. Charakterystyki prądów ograniczonych wkładek topikowych ochronnych SWFAby prawidłowo dobrać prąd znamionowy wkładek topikowych SWF w celu obniżenia ewentualnego prądu zwarciowego na czas przeprowadzenia remontu należy przyjąć taką samą wielkość i prąd znamionowy, jak wkładki gG lub gF: In (SWF) = In (gG, gF).
Z uwagi na to, że wkładki SWF posiadają wyższe znamionowe straty mocy ΔP niż wkładki NH gG lub gF można używać ich tylko w czasie remontu lub konserwacji sieci pod napięciem. Po zakończeniu tych prac należy ponownie wymienić wkładki SWF na wkładki NH gG lub gF, które były zamontowane przed pracami remontowymi.
inż. Roman Kłopocki
Product Manager
ETI Polam Pułtusk