Google+

Domofony i wideofony są nieodzownym elementem wyposażenia budownictwa jedno- i wielorodzinnego. W nowoczesnych urządzeniach tego typu uwzględnia się wiele przydatnych rozwiązań.

Fot. 1. Wpuszczą, czy nie wpuszczą? Fot.: Archiwum redakcjiFot. 1. Wpuszczą, czy nie wpuszczą? Fot.: Archiwum redakcji

Oferta rynkowa w zakresie domofonów jest bogata, stąd też nabyć można urządzenia ściśle dostosowane do potrzeb użytkowników, zarówno pod względem funkcjonalności jak i stylistyki. Warto zwrócić uwagę na ergonomiczność i przyjazność klawiatury dla użytkownika. Estetyczne, ale nieczytelne po zmroku – mimo podświetlania maleńkich klawiszy – urządzenie może być zmorą dla ludzi o gorszym wzroku, zwłaszcza starszych wiekiem.

Fot. 2. Schemat bardzo prostej instalacji domofonowej. Fot.: ORNOFot. 2. Schemat bardzo prostej instalacji domofonowej. Fot.: ORNO

Domofony – jak z rogu obfitości

Fot. 3. Panel zewnętrzny do budynku
z rozdzielonymi wejściami na klatki
schodowe. Fot.: Archiwum redakcjiFot. 3. Panel zewnętrzny do budynku z rozdzielonymi wejściami na klatki schodowe. Fot.: Archiwum redakcji Fot. 4. Unifon w mieszkaniu współpracujący
z panelem z fot. 3. Fot.: Archiwum redakcjiFot. 4. Unifon w mieszkaniu współpracujący z panelem z fot. 3. Fot.: Archiwum redakcji Fot. 5. Panel domofonowy w stylistyce elektroinstalacyjnego
osprzętu ramkowego. Fot.: GIRAFot. 5. Panel domofonowy w stylistyce elektroinstalacyjnego osprzętu ramkowego. Fot.: GIRA Fot. 6. Terminal wideo. Fot.: GIRAFot. 6. Terminal wideo. Fot.: GIRA Fot. 7. Funkcjonalny i elegancki wideounifon. Fot.: GIRAFot. 7. Funkcjonalny i elegancki wideounifon. Fot.: GIRA

Podstawę w ofercie rynkowej domofonów stanowią systemy analogowe, gdzie każdy unifon jest połączony z bramofonem za pomocą oddzielnego kabla. Urządzenia analogowe sprawdzą się w domach jednorodzinnych z jednym bramofonem oraz jednym lub dwoma unifonami.
Bardziej zaawansowanymi urządzeniami są systemy, w których wykorzystywana jest technologia cyfrowa. Rozwiązania tego typu szczególnie nadają się do budynków wielorodzinnych. W typowym systemie wykorzystuje się centralkę cyfrową z dekoderami. W centrali przewidziano numeryczną klawiaturę, na której wprowadza się odpowiedni numer lokalu lub kod dostępu dla odblokowania drzwi lub furtki. Można wprowadzić czas otwarcia zamka – elektrozaczepu – oraz długość czasu trwania dzwonka i rozmowy. Liczba przewodów w instalacji zależy od tego, ilu użytkowników będzie korzystało z systemu. Dodatkowo unifon może być połączony z systemem ochrony budynku.
Na rynku dostępne są też domofony analogowo-cyfrowe. Urządzenia tego typu stanowią kombinację obu rozwiązań, gdzie analogowe unifony łączy się z cyfrowym bramofonem. Drzwi są otwierane kodem lub kartą kodową.

Zobaczyć lepiej, niż tylko usłyszeć

Wideofony można traktować jako bardziej rozbudowane domofony. W nowoczesnych urządzeniach tego typu uwzględniono kolorowe kamery i ekrany dotykowe. Kamera jest uruchamiana wraz z naciśnięciem przycisku w bramofonie. Przydatne rozwiązanie stanowi możliwość jej załączenia za pomocą panelu wewnętrznego. Jeżeli w budynku nie ma nikogo z użytkowników, to po naciśnięciu przycisku w furtce kamera jest uruchamiana i rozpoczyna się rejestracja obrazu. Obraz zapisywany jest w pamięci, łącznie z datą i godziną wizyty. Zebrane obrazy można więc w dowolnej chwili odtworzyć i mieć wgląd, kto starał się o kontakt. Rozwiązanie to szczególnie sprawdza się, gdy domownicy często przebywają poza domem. Nowoczesne wideofony pozwalają również na monitoring otoczenia. Tym sposobem po naciśnięciu odpowiedniego przycisku na unifonie kamera będzie rejestrowała obraz automatycznie, zapisując go w określonych odstępach czasowych. Dzięki zewnętrznej karcie pamięci dane można przenieść do komputera PC. W wielu modelach przewidziano system głośnomówiący, rozmowy wewnętrzne oraz regulację głośności i jasności obrazu. Wybrać można pomiędzy modelem montowanym natynkowo lub podtynkowo. Niektórzy producenci oferują możliwość dopasowania koloru obudowy unifonu do stylistyki pomieszczenia.

Unifony

Podstawowy podział dzieli unifony na urządzenia z słuchawką i głośnomówiące. Dzięki unifonowi z słuchawką rozmowa jest prowadzona dyskretnie. Dużym uznaniem cieszą się unifony głośnomówiące z wbudowanymi przyciskami wywoławczymi, mikrofonem i głośnikiem. Wiele urządzeń wyposaża się w dodatkowe przyciski, które mogą być użyte np. do załączania oświetlenia czy uruchamiania mechanizmu otwierania drzwi.
Nowoczesne unifony są w stanie współpracować z dodatkowymi sygnalizatorami optycznymi i akustycznymi, dzięki którym sygnał dzwonka jest przekazywany do dalszych miejsc budynku lub posesji. Można zróżnicować dźwięki dzwonka, co pozwoli na identyfikowanie źródła wywołania. Do wyboru są obudowy natynkowe i podtynkowe.
Niektóre modele domofonów umożliwiają prowadzenie rozmowy pomiędzy panelem rozmownym a telefonem komórkowym. Używając klawiatury telefonu komórkowego, można również otworzyć furtkę.

Fot. 8. Rozwiązania firmy Jung. Fot.: JUNGFot. 8. Rozwiązania firmy Jung. Fot.: JUNG

Wideounifony

Fot. 9. Modułowy wideounifon w potrójnej
ramce osprzętowej. Fot.: JUNGFot. 9. Modułowy wideounifon w potrójnej ramce osprzętowej. Fot.: JUNG

W zaawansowanych modelach wideounifonów stosuje się pojemnościowe przyciski dotykowe, a więc obsługa odbywa się poprzez dotknięcie odpowiedniej ikony na ekranie, pozwalając na przyjmowanie rozmów, dezaktywację dzwonka oraz otwieranie furtki (drzwi) czy bramy. W niektórych rozwiązaniach przewidziano funkcję samoczynnego otwierania drzwi, która sprawdzi się np. w przychodniach lekarskich. Ważny jest przy tym wyższy poziom czułości wideounifonu, a więc osoba dzwoniąca nie musi znajdować się bardzo blisko mikrofonu.
Odpowiednie urządzenie można wybrać pod kątem obsługi urządzeń inteligentnego budynku wymieniających dane w magistrali KNX/EIB. Jako wyposażenie dodatkowe można uwzględnić czytnik linii papilarnych, czy czytnik kart zbliżeniowych. Przydatne rozwiązanie stanowi możliwość połączenia równoległego kilku terminali wideo. Funkcje sterujące pozwolą na zaprogramowanie sekwencji, w której np. otwarcie drzwi spowoduje załączenie światła lub ogrzewania. Wyświetlacz można dostosować do indywidualnych preferencji użytkownika.
Panele wewnętrzne mogą komunikować się ze sobą. Oprócz tego przewiduje się funkcję kalendarza, dyktafonu, ramki elektronicznej oraz odtwarzacza multimedialnego. Obraz może być wywołany na żądanie użytkownika. Reguluje się rozdzielczość obrazu, poziom głośności rozmowy i dzwonka oraz nasycenie barw i jasności.
Dzięki specjalnym urządzeniom jest możliwe wykorzystanie telewizora do realizowania funkcji wideo. Wraz z próbą nawiązania połączenia w telewizorze załącza się funkcja „obraz w obrazie” i zostanie wyświetlony obraz z kamery.

Urządzenia dodatkowe

Warto zwrócić uwagę na specjalne rozdzielacze wideo będące aktywnymi komponentami dopasowania mocy i wzmocnienia sygnału wideo w domofonie. Tym sposobem zyskuje się możliwość rozdzielenia sygnału wideo bramofonów i bramek domofonowych IP na unifony.
Niejednokrotnie zastosowanie znajdują wzmacnianie pozwalające na podwojenie długości przewodu i liczby użytkowników instalacji domofonowej. Urządzenia tego typu są nieodzownym elementem instalacji, w których wymagane jest zastosowanie długich przewodów. Wzmacniacz może pracować w trybie regeneracyjnym, co pozwala na zwiększenie długości przewodu. Z kolei w trybie podziału jest możliwe prowadzenie kilku rozmów za pomocą jednego systemu. Specjalne wzmacniacze oferuje się pod kątem zwiększenia mocy sygnału wideo. Tym sposobem sygnał wideo osiąga poziom, który jest wymagany na wejściu określonej magistrali. Kluczową rolę odgrywa przy tym kompensowanie tłumienia i rezystancji przewodów. Interesujące rozwiązanie stanowią multipleksery, które łączą sygnały wideo, bramek domofonowych do kamery oraz bramek domofonowych IP. Multiplekser wizyjny przetwarza sygnały z kilku kamer.
Na rynku oferowane są bramki domofonowe do kamery. Tym sposobem za pomocą przewodu dwużyłowego jest możliwe włączenie kamery analogowej do systemu domofonowego. Kilka bramek może być połączonych w gwiazdę lub szeregowo.
W przypadku gdy nie ma możliwości poprowadzenia instalacji elektrycznej, można skorzystać z urządzeń technologii bezprzewodowej.

Jak wybrać?

Fot. 10. Dotykowy wideounifon skonfi gurowany do biura podzielonego
na strefy dostępu. Fot.: JUNGFot. 10. Dotykowy wideounifon skonfi gurowany do biura podzielonego na strefy dostępu. Fot.: JUNG

Nie ma wątpliwości, co do tego, że zarówno domofon jak i wideofon powinien być ściśle dobrany do potrzeb użytkowników urządzenia. Jednak warto zadbać o model, który w razie potrzeby można rozbudować. Już na etapie wyboru systemu trzeba zwrócić uwagę na sposób podłączenia elektrycznego. Odpowiednie elementy instalacyjne warto już przewidzieć podczas budowy domu lub w czasie generalnego remontu. Wybór wideofonu powinien uwzględniać sposób zasilania. Stąd też, jeżeli przewody przeznaczone do połączenia monitora i kamery doprowadzone są do rozdzielnicy elektrycznej, warto nabyć wideofon z zewnętrznym zasilaczem, który można zamontować na szynie DIN. Jeżeli do monitora doprowadzone jest napięcie 230 V, to warto skorzystać z monitora z wbudowanym zasilaczem.
Wybierając domofon, trzeba zorientować się, czy zastosowano podzespoły elektroniczne odpowiednio wysokiej jakości. Co prawda budowa typowego domofonu nie jest skomplikowana, bowiem zawiera wzmacniacz akustyczny z tranzystorem i układem scalonym z dołączonymi do wejścia i wyjścia głośnikami dynamicznymi, to jednak od klasy zastosowanych podzespołów zależy trwałość i jakość dźwięku. Instalując domofon, należy zadbać o to, aby miejsce montażu nie było narażone na bezpośrednie działanie opadów atmosferycznych i promieni słonecznych, a przed wyborem wideofonu sprawdzić, w jakich warunkach środowiskowych i oświetleniowych urządzenie może pracować, a w jakich będzie pracowało.
Do furtki można wybrać duży lub mały panel. W małych panelach najczęściej uwzględnia się kamery ukryte. Stąd też w urządzeniach tego typu jakość obrazu może być nieco gorsza. Oprócz tego kamery ukryte nie mają możliwości regulowania kąta widzenia.
Przy wyborze wideofonu trzeba dobrać odpowiednie pole obserwacji. Jeśli chce się zapewnić odpowiednią widoczność, konieczne może okazać się zamontowanie dodatkowej kamery. Standardowa kamera cechuje się kątem widzenia wynoszącym około 80°.
Nie bez znaczenia pozostają warunki oświetleniowe. Jeżeli kamera będzie zainstalowana w miejscu o ograniczonym oświetleniu, należy zamontować panel zewnętrzny nieco wyżej i skierować kamerę w dół. Problem z oświetleniem może rozwiązać także zamontowanie dodatkowej kamery lub oświetlenia zapalającego się wraz z chwilą naciśnięcia dzwonka.

Damian Żabicki
Wykorzystano materiały firm: Orno, Jung, Gira, Zamel-Cet, Miwi Urmet