Google+

15 grudnia 2008 r. została zatwierdzona przez Prezesa PKN norma PN-HD 60364-6:2008 „Instalacje elektryczne niskiego napięcia Część 6: Sprawdzanie”. Zawiera ona wymagania dotyczące sprawdzania odbiorczego i sprawdzania okresowego instalacji elektrycznych. Dopuszczalne wartości błędów dla pomiarów zawarte w tych normach przedstawione są w tab. 1, zamieszczonej w dalszej części artykułu.

Fot. 1. Pomiar rezystancji izolacji miernikiem
Sonel MPI-530 z wykorzystaniem
adaptera AutoISO-1000C.Fot. 1. Pomiar rezystancji izolacji miernikiem Sonel MPI-530 z wykorzystaniem adaptera AutoISO-1000C.

Rodzaje pomiarów wykonywanych podczas sprawdzeń odbiorczych i okresowych

Podczas wykonywania sprawdzeń odbiorczych i okresowych, w zależności od potrzeb należy przeprowadzić następujące pomiary i wykonać je najlepiej w następującej kolejności (PN-HD 60364-6):
a) ciągłość przewodów,
b) rezystancja izolacji instalacji elektrycznej,
c) ochrona za pomocą SELV, PELV lub separacji elektrycznej,
d) rezystancja/impedancja podłóg i ścian,
e) samoczynne wyłączenie zasilania,
f) ochrona uzupełniająca,
g) sprawdzanie biegunowości,
h) sprawdzanie kolejności faz,
i) próby funkcjonalne i operacyjne,
j) spadek napięcia.
Jeśli wynik którejś z prób nie spełnia wymagań, próbę tę i próbę poprzedzającą – jeżeli wykryte uszkodzenie może mieć wpływ na ich wynik - należy powtórzyć po usunięciu przyczyny uszkodzenia.
Wszystkie powyższe pomiary mogą być wykonane z wykorzystaniem miernika parametrów instalacji elektrycznych Sonel MPI-530 (również z innymi z serii Sonel MPI oraz Sonel MIC).

Fot. 2. Adaptery serii AutoISO służące do automatycznych pomiarów kabli wielożyłowych.Fot. 2. Adaptery serii AutoISO służące do automatycznych pomiarów kabli wielożyłowych.

Pomiary rezystancji izolacji instalacji elektrycznej

Bardzo ważnym pomiarem dotyczącym bezpieczeństwa i eksploatacji instalacji jest pomiar rezystancji izolacji. Pomiary te wykonuje się ze względu na ochronę przeciwporażeniową i przeciwpożarową.
Dla sprawdzenia ochrony przeciwporażeniowej rezystancję izolacji należy zmierzyć między przewodami czynnymi a przewodem ochronnym, przyłączonym do układu uziemiającego. Do tego pomiaru przewody czynne można połączyć razem. W układzie TN-C wykonuje się pomiar między przewodami czynnymi a przewodem PEN. Należy również wykonać pomiary między nie uziemionymi przewodami ochronnymi a ziemią. W pomieszczeniach, w których występuje zagrożenie pożarowe należy wykonać pomiar między przewodami czynnymi.
Wykonanie pomiarów rezystancji izolacji dla sprawdzenia ochrony przeciwporażeniowej najczęściej nie przysparza wielu problemów.
Natomiast w celu wykonania pomiarów rezystancji izolacji ochrony przeciwpożarowej zaleca się następującą procedurę postępowania:
1. Włączenie wszystkich świateł (w ten sposób zapewnia się pomiar całego obwodu oświetleniowego).
2. Wyłączenie napięcia i zabezpieczenie rozdzielnicy przed włączeniem napięcia przez inne osoby.
3. Sprawdzenie miernikiem, czy napięcie zostało wyłączone.
4. Odłączenie wszystkich odbiorników (niektóre odbiorniki jak np. systemy alarmowe, routery Wi-Fi mogą być ukryte).
5. W celu sprawdzenia czy wszystkie odbiorniki zostały wyłączone należy wykonać testowy pomiar rezystancji izolacji napięciem 250 V. Gdyby w instalacji były jeszcze nie wyłączone odbiorniki, napięcie pomiarowe 250 V nie spowoduje ich uszkodzenia. Mała wartość rezystancji izolacji może być spowodowana bądź odbiornikami, które są jeszcze nie odłączone, bądź uszkodzoną izolacją.
6. Gdy wszystkie odbiorniki zostały odłączone wykonuje się pomiar rezystancji izolacji instalacji napięciem pomiarowym 500 V. Zgodnie z normą czas pomiaru wynosi 60 s. Wartość rezystancji izolacji po tym czasie wpisuje się do protokołu.
7. Po pomiarach należy ponownie podłączyć odbiorniki.

Fot. 3. Pomiary rezystancji izolacji miernikiem Sonel MPI-525 z wykorzystaniem adaptera
AutoISO-2500.Fot. 3. Pomiary rezystancji izolacji miernikiem Sonel MPI-525 z wykorzystaniem adaptera AutoISO-2500.

W przypadku pomiaru rezystancji izolacji np. przewodu 5-żyłowego na początku należy dokonać sprawdzenia czy wyłączono napięcie między wszystkimi żyłami (kombinacja 10 pomiarów). Ten pomiar może być bardzo wygodnie wykonany z wykorzystaniem adaptera AutoISO-1000, który sterowany przez miernik (np. MPI-530, MPI-525, MPI-520) szybko i bezpiecznie je wykona.
Wyniki pomiarów mogą być zapisane w pamięci miernika. W przypadku miernika MPI-530 oprócz wartości pomiaru można zapisać również nazwę punktu pomiarowego (w wykorzystaniem klawiatury wyświetlanej na ekranie miernika, mini- klawiatury umocowanej na ręce osoby wykonującej pomiary bądź uprzednio wgranej struktury mierzonej instalacji z komputera do miernika).
Do sporządzenia protokołu z pomiarów można wykorzystać bardzo proste w obsłudze oprogramowanie Sonel PE5.

Tab. 1
Napięcie nominalne obwodu (V)Napięcie probiercze DC (V)Rezystancja izolacji (MΩ)
SELV i PELV250≥ 0,5
do 500 V włącznie, w tym FELV500≥ 1,0
powyżej 500 V1000≥ 1,0

mgr inż. Eligiusz Skrzynecki