Sztuczne światło towarzyszy nam na co dzień, zarówno w pracy, jak i w domu. Spędzamy w jego ?towarzystwie? coraz więcej czasu ? oświetla miejsce pracy, ulubiony kąt w domu, ulice i odwiedzane sklepy. Dodajmy jeszcze do tego fakt, że światło ? jego temperatura i natężenie - ma niebagatelny wpływ na nasze zdrowie, samopoczucie czy stopień aktywności. To wszystko skłania do zastanowienia ? jakie źródło światła wybrać, aby w oświetlanym nim miejscu czuć się jak najlepiej. Do zdrowotnych aspektów oświetlenia dodać powinniśmy czynniki ekonomiczne i ekologiczne. Wybierając źródło światła warto więc zwrócić uwagę na trwałość żarówki, materiały, z których została wykonana i jej apetyt na energię elektryczną. W tym artykule rozważymy, czy warto zmienić świetlówki liniowe na oświetlenie LED tak, aby odbyło się to z korzyścią zarówno dla naszego zdrowia, jak i portfela.

Fot. 1. Lampy LED SubstiTUBE T8.Fot. 1. Lampy LED SubstiTUBE T8.

Tradycyjne świetlówki liniowe, to lampy fluorescencyjne z grupy lamp wyładowczych. Oznacza to, światło wytwarzane jest przez wyładowanie elektryczne w parach rtęci o niskim ciśnieniu. Powstaje w ten sposób światło ultrafioletowe, które zamieniane jest na światło widzialne poprzez luminofor - białą substancję pokrywającą szklaną rurę od środka.

Świetlówki liniowe są jednym z najpopularniejszych źródeł światła – dobrze sprawdzają się zarówno w oświetleniu przemysłowym, jak i biurowym. Przydatność świetlówek w oświetleniu profesjonalnym zawdzięczamy kilku cechom, które dają im przewagę nad rozwiązaniami żarowymi. Przede wszystkim jest to bardzo duża sprawność takich rozwiązań, wydzielanie małej ilości ciepła, duża żywotność (od kilku do kilkunastu tysięcy godzin) oraz możliwość korzystania z różnych temperatur barwowych.

Oczywiście są również wady takich rozwiązań. Wymagają skomplikowanych opraw, wyposażonych w układy stabilizująco zapłonowe. Ich sprawność zależy od temperatury otoczenia (znacznie spada wraz ze spadkiem temperatury), częste załączania obniżają trwałość a regulacja strumienia wymaga specjalnych układów zasilających i sterujących. Zawierają również szkodliwe substancje, takie jak rtęć.

Większość z tych wad została zredukowana wraz z udoskonalaniem technologii samych świetlówek. Ich funkcjonalność poprawiła się również wraz z rozwojem opraw oświetleniowych. Oprawy z układami elektronicznymi zrewolucjonizowały użyteczność oświetlenia liniowego. Dzięki nim wyeliminowano wiele niekorzystnych zjawisk, takich jak: tętnienie światła (lampy są zasilane wysoką częstotliwością), migotanie podczas zapalania, buczenie czy konieczność kompensacji opraw. Zmniejszono również straty cieplne. Także czas zapalania i uzyskania pełnego strumienia świetlnego jest dużo krótszy, a jednocześnie zwiększyła się trwałość źródeł światła. Z biegiem lat zmniejszyła się także ilość szkodliwych substancji wykorzystywanych do produkcji świetlówek. Niestety, ze względów technicznych nie da się ich w pełni wyeliminować.

Jak powszechnie wiadomo lepsze jest wrogiem dobrego. Dlatego, mimo że świetlówki są całkiem dobrymi i funkcjonalnymi źródłami światła warto zastanowić się nad ich wymianą na nowocześniejsze rozwiązanie – liniowe świetlówki LED.

Michał Nowosad Key Account Manager, Philips LightingMichał Nowosad
Key Account Manager,
Philips Lighting

Jakie najważniejsze korzyści wynikają z wymiany tradycyjnych świetlówek liniowych na źródła LED?

Najważniejszą korzyścią są przede wszystkim oszczędności energii sięgające 50%, uzyskiwane przy zastosowaniu najnowocześniejszych systemów LED, np. MaxosLED firmy Philips Lighting. Kolejną zaletą naszych rozwiązań jest zminimalizowana szkodliwość dla środowiska - dzięki wyłączeniu z ich produkcji szkodliwych substancji, np. rtęci.

Niemal trzykrotnie dłuższa żywotność źródeł LED w stosunku do standardowych świetlówek liniowych, wynosząca 50 tys. godzin, pozwala radykalnie obniżyć koszty konserwacji systemu oświetlenia, jak i zmniejszyć koszty jego utylizacji.

Systemy LED są w dodatku produktem wyjątkowo przyjaznym w użyciu, w praktyce funkcjonując na zasadzie „zainstaluj i zapomnij”. Pionierami, jeżeli chodzi o rozwiązania LED przy wykorzystaniu systemu Philips Maxos, jest sieć supermarketów Piotr i Paweł . Takie rozwiązania możemy znaleźć w sklepach tej sieci w Luboniu, Rzeszowie czy Białymstoku.

Oszczędności w nich uzyskane stanowią blisko połowę wcześniejszych kosztów energii w obszarze oświetlenia, przy znaczącej poprawie parametrów oświetlenia i zadowoleniu naszych klientów.

Świetlówki to źródła światła stosowane najczęściej w budynkach użyteczności publicznej: szkołach, przedszkolach, placówkach służby zdrowia, urzędach i instytucjach, jak również placówkach handlowych i usługowych. Są również powszechnie używane w przemyśle – oświetlają biura, magazyny i pomieszczenia produkcyjne. Każda z wymienionych wyżej instytucji musi dbać o koszty, a każdy szef wie, jak znaczącą pozycję zajmują wśród nich rachunki za prąd. Zastosowanie oświetlenia LED pozwoli zmniejszyć koszty ponoszone na oświetlenie nawet o 50%. Ilość energii potrzebnej do wytworzenia światła o żądanej mocy jest ponad połowę mniejsza – np. świetlówka LED T8 o mocy 14 W zastąpi tradycyjną o mocy 28 W, co może to przynieść roczne oszczędności sięgające 80 zł. Jeżeli dołożyć do tego trzykrotnie dłuższą żywotność świetlówek LED w porównaniu z tradycyjnymi (wynosi ona nawet 50 tys. h) to oszczędności jeszcze nam wzrosną. Wadą jest koszt zakupu – wspomniana wcześniej świetlówka LED o mocy 14 W kosztuje ok. 100 zł, tradycyjna o mocy 28 W – 10 zł. Różnica w kosztach zakupu może zwrócić się więc po roku. Może, ale nie musi – każdy powinien policzyć to sam, wynik uzależniony będzie od tego, jak długo w ciągu dnia używana jest dana lampa. Jedną z najważniejszych cech źródeł LED jest wyposażenie ich w wewnętrzny układ elektroniczny umożliwiający zasilanie bezpośrednio z sieci prądu przemiennego bez zewnętrznych układów zasilania.

Łukasz Wyporski OsramŁukasz Wyporski
Osram

Lampy LED to więcej niż oszczędności!

Lampy LED SubstiTUBE T8 firmy OSRAM to nowoczesne rozwiązanie oświetleniowe oparte na technologii diod elektroluminescencyjnych, które pozwala na oszczędność rzędu 50% przy zachowaniu doskonałej jakości światła.

Dotychczasowe instalacje oświetleniowe z typowymi świetlówkami liniowymi T8 o mocy 18 W, 36 W i 58 W z tradycyjnym statecznikiem można teraz unowocześnić zastępując świetlówki lampami LED o mocy odpowiednio 9 W, 18 W i 22 W. Instalacja SubstiTUBE T8 nie wymaga żadnych zmian w oprawach oświetleniowych, co stanowi swego rodzaju wyjątek na rynku. Wystarczy jedynie wymienić starter, dołączony do produktu, aby móc w pełni wykorzystać energooszczędny potencjał technologii LED.

Uzupełnieniem oferty są lampy SubstiTUBE External, które idealnie nadają się do nowych instalacji oświetleniowych. Od pozostałych produktów z rodziny SubstiTUBE wersję External wyróżnia zewnętrzny układ zasilający (EUZ) oraz wyższa skuteczność świetlna.

Dzięki swoim parametrom lampy z rodziny SubstiTUBE T8 pozwalają zaoszczędzić aż do 50% energii elektrycznej. Wyjątkowo długa trwałość LED, która osiąga nawet 40 tys. godzin, to alternatywa, która znacznie obniża wydatki związane z eksploatacją i konserwacją oświetlenia. Poniesione koszty związane z wymianą źródeł światła, zwrócą się nawet po dwóch latach. SubstiTUBE T8 jest rozwiązaniem przyjaznym środowisku nie tylko ze względu na obniżony poziom zużycia energii, lampy tego typu nie zawierają rtęci, a więc są zgodne z wymaganiami RoHS. Lampy OSRAM emitują światło o kącie rozsyłu 160°, a dzięki przesłonie rozpraszającej światło lampa „świeci” całą powierzchnią, bez widocznych punktów świetlnych, eliminując efekt olśnienia.

Produkty z rodziny SubstiTUBE objęte są 3-letnią gwarancją, a przy indywidualnych projektach gwarancja może zostać przedłużona do 5 lat.

Dlatego zmieniając tradycyjne świetlówki na LED-y musimy również zmienić (a co najmniej zmodernizować) oprawy, co także wpłynie na koszty takiej operacji. Niektóre z typów można stosować w istniejących oprawach świetlówkowych po odłączeniu kondensatora kompensującego moc bierną, zdemontowaniu standardowego startera i zainstalowaniu w jego miejsce startera dla lamp LED.

LED-y, w odróżnieniu od tradycyjnych świetlówek, dobrze sprawdzają się w pracy przy niskich temperaturach. Możliwość pracy w ujemnych temperaturach bez wyraźnej utraty strumienia świetlnego sprawia, że są dobrym źródłem światła w otwartych magazynach, chłodniach czy ladach chłodniczych. Jednym z argumentów, które mogą skłonić nas do zastąpienia świetlówek LED-ami jest ekologia. Światło w świetlówkach jest generowane przez wyładowanie w parach rtęci o niskim ciśnieniu, a rtęć jest substancją bardzo trującą. W lampach LED substancje takie nie występują, są więc bezpieczne zarówno dla użytkowników (opary ze stłuczonych świetlówek tradycyjnych są szkodliwe dla zdrowia) jak i dla środowiska. Jak widać wymiana świetlówek liniowych na lampy LED ma swoje plusy i minusy. Zasadniczą wadą jest koszt takiego przedsięwzięcia. Zastanówmy się więc, czy zalety wymiany, czyli lepsze, bezpieczniejsze i zdrowsze warunki pracy warte są zainwestowania pieniędzy, które zwrócą się po kilkunastu miesiącach? Z pewnością tak.

Lampy LED zastępują tradycyjne świetlówki liniowe

Co należy wziąć pod uwagę przygotowując się do wymiany tradycyjnych świetlówek liniowych/rurowych na źródła LED?

Przy modernizacji instalacji oświetleniowych z tradycyjnymi świetlówkami liniowymi przez ich wymianę na liniowe źródła światła z diodami świecącymi LED, trzeba uwzględnić aspekt ekonomiczny, czyli opłacalność takiego przedsięwzięcia. Podstawowym parametrem jest tu czas zwrotu inwestycji, który każdorazowo powinien być wyliczony. Jeśli okaże się on krótszy od przewidywanej trwałości nowych źródeł, to oznacza, że wymiana przyniesie korzyści ekonomiczne.

Wymieniając świetlówki na źródła LED w istniejących oprawach należy dążyć do tego, aby parametry nowych lamp były co najmniej takie, jak świetlówek.

Efektywność energetyczna źródeł światła określana jest parametrem skuteczności świetlnej mówiącym o tym, jaki strumień świetlny generowany jest z 1 W pobieranej mocy elektrycznej. Już dziś, dla dobrych źródeł światła LED, parametr ten jest równy właściwościom świetlówek, należy jednak pamiętać o wyborze lamp charakteryzujących się jego najwyższą wartością. Aby odtworzyć dotychczasowe warunki oświetlenia, należy zastosować lampy LED o takiej mocy, aby na płaszczyznach roboczych osiągnąć wymagane natężenie oświetlenia.

Również barwa światła charakteryzowana temperaturą barwową oraz oddawanie barw określane wskaźnikiem oddawania barw, powinny być właściwie dobrane. Najlepiej, aby warunki oświetleniowe, jakie zaistnieją po wymianie świetlówek na konkretne źródła LED w istniejących oprawach, zweryfikował fachowy projektant oświetlenia.

lampy-led-zastepuja-tradycyjne-swietlowki-liniowe

Ważnym czynnikiem jest także to, czy świetlówkę można zastąpić lampą LED w sposób bezpośredni, bądź jedynie z niewielkimi przeróbkami układu elektrycznego, czy też wymaga to bardziej skomplikowanych prac. Ma to wpływ na koszt inwestycji.

Nie bez znaczenia wydaje się także rozpoznawalność i zaufanie do marki producenta nowych źródeł światła LED oraz zapewniana przez niego gwarancja i warunki serwisu pogwarancyjnego.

Red.