Google+

Projektanci wnętrz zauważyli, że producenci osprzętu elektroinstalacyjnego kładą coraz większy nacisk na dobre wzornictwo. To jednak nie jedyne ich działania, bowiem dla użytkowników liczy się również funkcjonalność, a instalatorzy oczekują rozwiązań pozwalających na szybki, pewny i bezpieczny montaż.

Fot. 1. Szklane ramki dzięki refleksom odbijającego się na nich otoczenia doskonale integrują się z wnętrzem. Fot.: OSPELFot. 1. Szklane ramki dzięki refleksom odbijającego się na nich otoczenia doskonale integrują się z wnętrzem. Fot.: OSPEL

Łatwiejszy montaż

Fot. 2. Podświetlane klawisze ułatwiają
lokalizację włącznika w ciemności. Fot.: OSPELFot. 2. Podświetlane klawisze ułatwiają lokalizację włącznika w ciemności. Fot.: OSPEL Fot. 3. Gniazda i łączniki serii FLEXI to innowacyjny system łączenia poszczególnych
ramek pojedynczych ze sobą w dowolne układy wieloramkowe bez konieczności
kupowania dodatkowych ramek. Fot.: KARLIK ELEKTROTECHNIKFot. 3. Gniazda i łączniki serii FLEXI to innowacyjny system łączenia poszczególnych ramek pojedynczych ze sobą w dowolne układy wieloramkowe bez konieczności kupowania dodatkowych ramek. Fot.: KARLIK ELEKTROTECHNIK Fot. 4. Możliwość zamieszczania na klawiszach
włączników własnych zdjęć
pozwala na całkowitą indywidualizację
osprzętu. Fot.: JUNGFot. 4. Możliwość zamieszczania na klawiszach włączników własnych zdjęć pozwala na całkowitą indywidualizację osprzętu. Fot.: JUNG

Do istotnych usprawnień montażowych należą z pewnością połączenia zaciskowe w mechanizmach. Dzięki nim, według wyliczeń producentów, możemy zaoszczędzić od 20 do nawet 70% czasu. Poza tym dobór zacisku odpowiedniego do przekroju poprzecznego przewodu ma zagwarantować stałą siłę docisku elementów przewodzących. Zapewni to stabilność instalacji np. w środowisku, w którym dochodzi do drgań.
Większość osprzętu elektroinstalacyjnego posiada elementy pozwalające na wybrany, najwygodniejszy w danym przypadku sposób mocowania – na kołki rozprężne, łapki rozprężne lub wkręty. Ponadto w łącznikach większości producentów, z tyłu, narysowany jest plan połączeń, układ styków i zacisków. Na tylnej części podstawy łącznika może być umieszczony przymiar ułatwiający ustalenie długości odizolowania przewodu, co wpływa na bezpieczeństwo i minimalizuje ryzyko popełnienia błędu. Odizolowane przewody umieszczamy w otwartych zaciskach (konstrukcja otwartych zacisków sprawia, że nie tracimy czasu na odkręcanie śrubek, jak w mechanizmach starszego typu). Zacisk przewodu fazowego charakteryzuje przycisk w czerwonym kolorze. Wejścia kablowe wyprofilowane są w sposób, który zdecydowanie ułatwia umieszczenie przewodu w zacisku oraz tak, by jego odsłonięta część znalazła się pod warstwą izolacyjną, co zapobiega spięciom. Ponadto zaciski w gniazdach umieszczane są w jednej linii, dzięki czemu wszystkie przewody można przyciąć na wymaganą długość za jednym razem.
Montaż modułu łącznika w puszce instalacyjnej ułatwiają również samopowrotne pazurki wyposażone w nierdzewne elementy sprężynujące. Dodatkowo boczne wyprowadzenie przewodów pozwala na kontrolę jakości ich przyłączenia do zacisku, już po zainstalowaniu.
Łapki rozporowe są tak ukształtowane, aby nie dochodziło do uszkodzeń izolacji kabli. „Sprytnym” usprawnieniem konstrukcyjnym ułatwiającym montaż są przedłużacze pazurków do urządzeń podtynkowych, które nasadza się na istniejące rozpórki, gdy gniazdo montowane jest w starej, wyrobionej puszcze bez możliwości montażu na wkręty.
Prosty i szybki montaż jest możliwy także dzięki tzw. modułowym systemom montażowym, realizowanym poprzez zazębienia na ramkach montażowych. Pozwalają one na zainstalowanie najpierw samych urządzeń podtynkowych, a na końcowym etapie ramek. Dzięki temu decyzję o stylistyce i kolorystyce osprzętu można podjąć na dalszym etapie budowy czy remontu. Niektórzy producenci umożliwiają również wymianę elementu podświetlenia – oczywiście, już po zainstalowaniu osprzętu – co pozwala na dostosowywanie jego wyglądu do zmieniającej się aranżacji wnętrza.

Fot. 5. Ramki wielokrotne pozwalają na estetyczne połączenie kilku funkcjonalności w jednym miejscu. Fot.: OSPELFot. 5. Ramki wielokrotne pozwalają na estetyczne połączenie kilku funkcjonalności w jednym miejscu. Fot.: OSPEL

Gniazdko razy kilka

Coraz chętniej wykorzystywana jest możliwość komponowania produktów w układach ramek wielokrotnych. Nowoczesną odpowiedzią na to standardowe rozwiązanie jest osprzęt firmy Karlik, który w razie potrzeby można rozszerzyć o kolejne elementy, bez potrzeby kupowania specjalnych, dedykowanych tej funkcji ramek. Pojedyncze elementy zawierają już ramkę pozwalającą na tworzenie długich układów wielokrotnych, poziomych lub pionowych, po przekręceniu jej o 90 st., tworząc moduły o pożądanej długości. Natomiast w produktach Ospel bazujące elementy dystansowe są umieszczane w osprzęcie na mostkach, co zapewnia idealny rozstaw i wzajemne położenie modułów w puszkach wielokrotnych.
Ułatwienia dotyczą również kolejnego etapu, a mianowicie malowania ścian w pomieszczeniu, co przeprowadza się po zakończeniu prac elektroinstalacyjnych. Zamiast zaklejać mechanizmy papierowymi taśmami można zastosować nakładki ochraniające osprzęt, które szczelnie zabezpieczają przed tynkowaniem i malowaniem, jednocześnie umożliwiając korzystanie z wszystkich włączników i gniazdek.

Podświetlenia

Istotnym usprawnieniem funkcjonalnym są podświetlenia LED, służące przede wszystkim orientacji w ciemnym pomieszczeniu. Gniazda wtyczkowe Gira posiadają wpuszczoną w krawędź świecącą na biało listwę. Skierowane w dół światło jest na tyle delikatne, że nie dochodzi do oślepienia użytkownika. Czujka zmierzchowa załącza podświetlenie po zapadnięciu zmroku, dostosowując się do warunków świetlnych w pomieszczeniu i gaśnie, gdy oświetlenie jest wystarczające. Element podświetlający znajduje się w osłonie gniazda, a w trakcie montażu bezpośrednio styka się z cokołem gniazda, co w razie potrzeby pozwala na szybką modernizację wcześniej zainstalowanych gniazd.
Oświetlenie orientacyjne dostępne jest również w wersji do użytkowania na zewnątrz, np. przy elementach komunikacyjnych (jak domofon) lub samodzielnie. Posiadają bryzgoszczelną wkładkę o IP 44 z satynową szybką ochronną, są ponadto wyposażone w zabezpieczenia przed kradzieżą.

Fot. 6. Są miejsca, gdzie zabezpieczenie gniazda klapką nie wystarczy. Wówczas rozwiązaniem
jest zastosowanie gniazda z blokada na kluczyk. Fot.: GIRAFot. 6. Są miejsca, gdzie zabezpieczenie gniazda klapką nie wystarczy. Wówczas rozwiązaniem jest zastosowanie gniazda z blokada na kluczyk. Fot.: GIRA

Inteligentne włączniki

Osprzęt instalacji zarządzania tzw. domem inteligentnym to temat na zupełnie inny artykuł. Warto jednak wspomnieć o usprawnieniach, które można wykorzystać również w standardowych systemach, np. w przypadku sterowania różnymi scenami świetlnymi. Na uwagę zasługuje szczególnie możliwość wykonywania spersonalizowanych opisów poszczególnych przycisków, dostępne np. po bezpłatnym zarejestrowaniu na stronie internetowej (Gira, JUNG). Do wyboru są m.in. szyldy z opisem do klawiszy z osłoną z tworzywa sztucznego oraz przyciski ze stali szlachetnej lub aluminium z napisami wykonywanymi laserowo.

Dla gadżeciarzy

Producenci osprzętu wychodzą naprzeciw oczekiwaniom miłośników gadżetów. Włączniki i gniazdka mogą zostać wyposażone w mocniejsze podświetlenie, które zastąpi nam lampkę do czytania. Specjalne modele nowoczesnego osprzętu np. firm ABB, JUNG czy Gira posłużą nam również jako ładowarki bądź stacje dokujące np. do smartphonów (są montowane po prostu w standardowych puszkach instalacyjnych). Tego typu ładowarkę można montować wraz z modułem głośnikowym lub zainstalować moduł oddzielnie. Ponadto stacja posiada wyjścia do podłączenia aparatury HiFi, systemów typu „multiroom” oraz wejście dla zewnętrznych źródeł dźwięku. Nowością nie są już także stacje pogodowe, podtynkowe radio włączające się wraz z załączeniem światła w łazience czy też możliwość sterowania iPhonem, tabletem, smartphonem.

Fot. 7. Bogate palety kolorystyczne zmieniają osprzęt w designerskie dodatki kreujące klimat wnętrza. Fot.: ELEKTRO-PLAST NASIELSKFot. 7. Bogate palety kolorystyczne zmieniają osprzęt w designerskie dodatki kreujące klimat wnętrza. Fot.: ELEKTRO-PLAST NASIELSK

Materiały

Wybierając osprzęt elektroinstalacyjny, należy zwrócić uwagę m.in. na jakość materiałów, z których jest wykonany. Na rynku dostępne są przede wszystkim bezhalogenowe materiały termoplastyczne formowane przez wtrysk i wytłaczane na gorąco. Wśród nich wyróżnia się szczególnie ABS, tworzywo o bardzo dużej twardości i odporności na zarysowania. Nie bez znaczenia jest również odporność termiczna (w zakresie od -40 do +70 st. C) oraz zachowanie swoich właściwości mimo kontaktu z rozcieńczonymi kwasami, olejami czy tłuszczami. Poliwęglan z kolei charakteryzuje się wysoką odpornością na promieniowanie słoneczne UV. Powszechnie wykorzystuje się również termoplasty (PC).

Zastosowania specjalne

Fot. 8. Gniazda USB stają się niezbędne dla użytkowników tabletów i smartphonów.Fot. 8. Gniazda USB stają się niezbędne dla użytkowników tabletów i smartphonów.

Coraz szerszy wybór dotyczy także serii osprzętu do „zastosowań specjalnych”. Poziom ochrony IP 55 oraz duża wytrzymałość mechaniczna IK07 pozwalają na wykorzystanie osprzętu w przemyśle spożywczym, rybnym, mięsnym, branży piekarniczej lub chłodniach, a nawet obiektach niezadaszonych, na basenach czy w myjniach samochodowych, czyli miejscach, w których gniazdka i włączniki narażone są na kontakt z pyłem lub strumieniami wody. Niektórzy producenci, jak JUNG, mają w swojej ofercie także osprzęt antybakteryjny, z domieszką jonów srebra, przeznaczony do klinik i szpitali. Można czyścić je chemicznie oraz naświetlać lampami bakteriobójczymi.

Design

Pamiętajmy, że równie ważne, co funkcjonalność osprzętu, są kwestie aranżacyjne. Ramki w dwóch kolorach – zazwyczaj białym i brązowym – to już odległa przeszłość. Coraz szersza gama kolorystyczna osprzętu czy wymienne ramki pozwalające na tworzenie dowolnych zestawień barw to jedynie ułamek „rewolucji” w dziedzinie designu osprzętu. Drewno, skóra, ceramika, szkło, materiał, kamień, włączniki okrągłe, trójkątne, służące jako lusterko lub ramka na zdjęcie – osprzęt stał się istotnym elementem przemyślanej aranżacji wnętrza.

Iwona Bortniczuk
Na podstawie materiałów firm: Gira, Schneider, Ospel, JUNG, Karlik

Megger przyrządy pomiarowe nr 1 na świecie - niezawodne w każdych warunkach - gwarantowana wiarygodność i powtarzalność pomiarów - ...mierzymy od 1889 roku