Kompaktowe przenośne drukarki do etykiet, jakie funkcjonują dziś na rynku osprzętu do oznaczania kabli, przewodów, paneli krosowniczych czy przełączników, to mobilne i niezwykle poręczne urządzenia. Oferują one funkcje druku najpopularniejszych typów etykiet kodowo- tekstowo-graficznych oraz tworzenie własnych i indywidualnych treści drukowanych z coraz wyższą rozdzielczością. Warto przyjrzeć się im bliżej i poznać zasadę działania oraz możliwości ich najnowszych generacji. 

nowoczesne-przenosne-drukarki-do-etykiet

Mobilne drukarki do etykiet: czym są i do czego służą.

Potrzeba to matka wszelkich wynalazków – tak głosi popularne powiedzenie, które świetnie oddaje w dużym uogólnieniu genezę powstania ręcznych, mobilnych drukarek etykiet, znajdujących szerokie zastosowanie m.in. w środowisku elektryków i elektroinstalatorów. Na dobrą sprawę te kompaktowe urządzenia przeszły podobną historię, jak używane przez nas telefony komórkowe i smartfony: one również wyewoluowały ze starszych generacji urządzeń stacjonarnych, określanych często stołowymi. Jednak potrzeba uelastycznienia pracy fachowców i konieczność umożliwienia im umieszczania oznaczników natychmiast, niemal od ręki w miejscu pracy, była tak silna i oczywista, że producenci wprowadzili takie produkty natychmiast po osiągnięciu przez technologię właściwej miniaturyzacji podzespołów elektronicznych i cyfrowych.

Właśnie ten proces, który przecież umożliwił powstanie tak wielu innych niewielkich urządzeń opartych na elektronice i układach cyfrowych, właśnie oczekiwana od dawna i wreszcie dwie dekady temu osiągnięta skala miniaturyzacji układów obliczeniowych i układów pamięci, stała się momentem zwrotnym dla producentów drukarek opierających działanie na druku termotransferowym. Powód dla którego należy oznaczać – czyli m.in. etykietować – różne kategorie przedmiotów, części większych całości, poszczególne elementy wszelkich instalacji z elektrycznymi na czele, podzespoły, półki, przegrody i inne przestrzenie do przechowywania czegokolwiek, jest oczywisty i nie wymaga tłumaczenia. Wystarczy wskazać na pojęcia takie jak „porządek”, „informacja”, „bezpieczeństwo” czy „system” i wszystko staje się jasne.

nowoczesne przenosne drukarki do etykiet

Właśnie dlatego powstały drukarki etykiet, wpierw raczej stacjonarne, a następnie mobilne, stosowane w branżach związanych z utrzymaniem ruchu, skupionych wokół przemysłu (produkcja maszyn), przy prefabrykacji szaf sterowniczych oraz przede wszystkim wokół branży elektroinstalacyjnej. Potrzeba znakowania przewodów, kabli, terminali, rozdzielaczy, paneli krosowych i innych elementów instalacji jest podyktowana wieloma względami, jednak prym wśród nich wiedzie identyfikowanie i bezpieczeństwo. Mobilne drukarki etykiet, o których traktuje niniejszy tekst, to urządzenia poręczne, niewielkie, o udaroodpornej, często pokrytej zabezpieczającą gumą konstrukcji i oferowane przez czołowych producentów w wygodnych i odpornych na wodę pokrowcach lub walizkach z tworzywa sztucznego.

nowoczesne przenosne drukarki do etykiet3

W znakomitej większości łączą się z komputerami oraz urządzeniami mobilnymi (tablet, smartfon) oferując dwustronną wymianę danych i w efekcie pozwalając na drukowanie nie tylko tekstów, lecz również logotypów, piktogramów, wszelkich grafik oraz oczywiście kodów kreskowych, QR i innych. Stoi za tym oczywiście profesjonalne oprogramowanie do tworzenia etykiet, dostarczane nie tylko przez producentów samego sprzętu lecz również przez inne podmioty z nimi współpracujące. Jak już to zostało wspomniane, najnowsze przenośne drukarki etykiet pozwalają na łatwe oznaczanie przewodów, kabli i paneli krosowniczych, czytelne znakowanie okablowania strukturalnego bądź tworzenie etykiet zawierających ostrzeżenia i informacje. Dzięki taśmom fluorescencyjnym można drukować nimi oznaczniki niebezpiecznych materiałów lub miejsc i przestrzeni. Drukowanie kodów kreskowych czy QR na potrzeby systemów monitorowania towarów, czy przesyłek lub tworzenie tabliczek znamionowych to oczywistość.

nowoczesne przenosne drukarki do etykiet4

Drukarki termotransferowe w wersjach mobilnych przydają się również przy zakładaniu systemów teleinformatycznych, alarmowych czy systemów monitoringu, a także podczas wykonywania lub modernizacji sieci LAN bądź przy układaniu nowej instalacji elektrycznej. Pole zastosowań jest więc bardzo szerokie i właściwie ograniczone jedynie wyobraźnią użytkowników. Dla podniesienia szybkości i skuteczności pracy, drukarki najnowszych generacji wyposażane są w bardzo szybkie automatyczne gilotyny z funkcją nacinania i możliwością płynnego ustawiania pożądanej przez użytkownika długości etykiet. Na pokładzie mają też wyświetlacze LCD o wysokim kontraście, przekątnej sięgającej do 3.5 cala i wyraźnie wyświetlające do 3 lub 4 wierszy tekstu.

Oprócz podstawowej klawiatury z reguły na panelu nowoczesnych drukarek pojawiają się również przyciski funkcyjne, z których część można programować według upodobania użytkowników dzięki czemu kryją pod sobą określone typy oznaczeń (zaprogramowany tekst, kod, grafika itp.). Zakres symboli i piktogramów dla branży technicznych (m.in. elektrotechnika, telekomunikacja, utrzymanie ruchu), jakie można dziś drukować tymi urządzeniami jest bardzo duży i w wielu modelach waha się między trzema, a nawet czterema setkami, co jeszcze dodatkowo poszerza oprogramowanie, pozwalające na indywidualne projektowanie nowych wzorów, bądź dodawanie logotypów, kolejnych symboli przemysłowych bądź grafik pobieranych z sieci www (skrzynki mailowe, bazy danych, serwisy takie jak Dropbox lub Dysk Google) lub pamięci urządzeń przenośnych (galerie zdjęć w ich pamięci stałej lub flash).

nowoczesne przenosne drukarki do etykiet5

To, że można je na stałe zapisać w pamięci urządzenia i później szybko na powrót wywołać z bazy, to sprawa oczywista. Wybór czcionek i ich wielkości to kolejne udogodnienie: topowe modele drukarek oferują ich przynajmniej kilkanaście – każdorazowo przy rozmiarze regulowanym w zakresie od kilku punktów do około czterdziestu. Jeśli chodzi o kody kreskowe i QR, najczęściej użytkownicy mają do wyboru kilka ich rodzajów z możliwością regulowania ich wielkości i położenia na etykiecie. Warto zwrócić uwagę również na sam proces drukowania – topowe modele od najważniejszych producentów pracują znacznie szybciej od poprzednich generacji i są w stanie drukować kilkuwierszowe etykiety w rozmiarze 300 mm z tekstem do około 200 znaków i z prędkością dochodzącą do 20-25 mm na sekundę, niezależnie od tego czy obsługują właśnie taśmę 3.5 mm czy też 6.0 (z taśmami 9.0 mm, 12.0 mm czy 24 mm jest już wolniej). Specjalistyczne drukarki przemysłowe potrafią też drukować na rurkach termokurczliwych o grubości 1.5 mm i wymiarach od około 6 mm do nawet 24 mm – oczywiście z mniejszą prędkością, jednak jest to nadal druk szybki i znacznie przyspieszający pracę elektroinstalatorów.

Konstrukcja mobilnych drukarek i metoda druku termotransferowego.

Konstrukcja praktycznie wszystkich mobilnych przemysłowych drukarek etykiet jest bardzo podobna i wynika z zastosowanej technologii druku. Z punktu widzenia budowy zewnętrznej wyróżnić można takie podstawowe i stałe elementy drukarki jak klawiatura, wyświetlacz LCD – koniecznie kolorowy, gniazdo na baterie (akumulator) oraz gniazda komunikacyjne – choć należy zauważyć, że w niektórych modelach producenci rezygnują z klawiatury celem osiągnięcia większej miniaturyzacji urządzenia, przekazując rolę klawiatury jej wirtualnemu odpowiednikowi w połączonym bezprzewodowo smartfonie, tablecie lub komputerze. Wewnątrz zaś urządzenia zawsze znajdują się rolki (jedna do zakładania zwoju etykiet zaś druga do nawijania go po przesunięciu o kolejną partię etykiet), głowica termiczna nad taśmą z etykietami i wałek dociskowy pod nią, oraz mechanizm rolek przesuwających samą folię termotransferową.

Działanie drukarek termotransferowych oparte jest na procesie temperaturowego roztapiania pokrycia taśmy barwiącej, dzięki czemu pigment który w sobie zawiera trwale przylega do zadrukowywanego materiału, którym może być papier, folia, winyl, poliester, satyna, a nawet rurki termokurczliwe. Najważniejszym w tym procesie podzespołem jest głowica drukująca, która nagrzewa się do wysokiej temperatury i poprzez folię termotransferową powoduje temperaturowe uwolnienie pigmentu, skutkujące utrwaleniem na etykiecie przygotowanego wcześniej tekstu, kodu, grafiki lub kombinacji każdego z nich. Istotność głowicy wynika z prostego faktu: składa się z bardzo gęsto upakowanych punktów grzewczych (300 DPI bądź coraz częściej nawet 600 DPI), których pracą zawiaduje procesor i oprogramowanie, co oznacza że nie tylko jest skomplikowanym podzespołem, lecz również kluczowym.

nowoczesne przenosne drukarki do etykiet6


Równie złożoną konstrukcją jest sama taśma laminowana stanowiąca bazę dla etykiet. W najnowszych i najodporniejszych wykonaniach składa się z nawet sześciu warstw, z których pierwsza to powłoka ochronna z przezroczystego termoplastu – na przykład polietylenu – zaś spodnia to papier podklejowy, którego usunięcie odsłania warstwę właściwego kleju przytwierdzającego etykietę do podłoża. Pomiędzy nimi zaś znajdują się cztery różne warstwy: kleju, folii (bezbarwnej i podstawowej barwnej) oraz kluczowa warstwa, czyli wydrukowa, ujęta pomiędzy warstwami folii dla całkowitego zabezpieczenia przed cieczami, tarciem i innymi szkodliwymi czynnikami.


Taśmy etykietowe oferowane są przez czołowych wytwórców w bardzo różnych wersjach i dziś użytkownicy mogą wybierać pomiędzy ich różnymi kolorami (paleta wielu barw, w tym i w wykonaniu fluorescencyjnym), rozmiarami, czy kształtami (płaskie, zakrzywione). Do tego dochodzą jeszcze taśmy specjalistyczne o zwiększonej wytrzymałości i z klejem pozwalającym na umieszczanie etykiet na nierównych i porowatych bądź teksturowanych powierzchniach, oraz takich, których czystość pozostawia wiele do życzenia. Część czytelników zapewne słyszała o drukarkach termicznych i zastanawia się teraz dlaczego branże techniczne preferują skomplikowany druk termotransferowy, rezygnując z tańszego i prostszego druku termicznego.

Odpowiedź leży w opisanej powyżej strukturze taśm etykietowych i trwałości nadruku termotransferowego. Etykiety wykonane tą techniką posiadają bardzo wysoką odporność na wilgoć, światło (UV) i działanie wysokich temperatur, znoszą długotrwałe działanie takich środków jak środki myjące i detergenty, smary i oleje, są odporne na ścieranie i długotrwale przylegający do nich brud, a ponadto trudno je uszkodzić w sposób mechaniczny. Te czynniki świetnie tłumaczą, dlaczego etykiety termotransferowe znajdują zastosowanie w tak trudnych i wymagających miejscach jak hale przemysłowe i produkcyjne, magazyny, czy szafy sterownicze i rozdzielnice oraz wszelkie instalacje elektryczne.

nowoczesne przenosne drukarki do etykiet7

Dobór przenośnej drukarki do etykiet.

Oferta rynkowa jest zróżnicowana i zawiera w sobie modele o częściowo różnych parametrach. Ten fakt ułatwia dobór drukarki do potrzeb, pod warunkiem uporządkowania głównych wytycznych, jakimi należy się kierować. Najważniejszym wyznacznikiem w takiej sytuacji jest cel zastosowania drukarki. Wiąże się to jednocześnie z preferencjami użytkownika dotyczącymi samych etykiet. Nie mniej jeśli zamierzamy drukować niezbyt duże serie etykiet w różnych rozmiarach i kolorach, to generalnie każda uniwersalna drukarka termotransferowa spełni nasze oczekiwania. Jeśli zaś często będziemy modyfikować treść komunikatów lub wpisywać ręcznie różne kody, wówczas konieczny jest wybór drukarki z fizyczną klawiaturą QWERTY, gdyż bezklawiaturowa drukarka podpięta do wirtualnej klawiatury w smartfonie lub tablecie to konieczność używania już dwóch urządzeń na raz, co często utrudnia i spowalnia naszą pracę.

Kolejnym wyznacznikiem przy wyborze drukarki to rozmiary taśm z etykietami, jakie sprzęt obsługuje. Powinniśmy dopasować je do wielkości treści i ilości informacji, jakie zamierzamy umieszczać na etykietach. Bardzo ważna jest rozdzielczość druku, gdyż przy skomplikowanych znakach graficznych lub drobnych czcionkach drukarki o rozdzielczości poniżej 300 DPI mogą się okazać niewystarczające i rozczarowujące. Warto jeszcze mieć na uwadze kwestie współpracy z komputerem i doboru właściwych aplikacji, które jeśli trzeba, rozszerzają mocno możliwości drukarki. Jeśli planujemy druk wielu znaków graficznych, korzystanie ze zróżnicowanych czcionek lub tworzyć mocno zindywidualizowane etykiety oparte na plikach pobieranych z sieci, wówczas musimy dobrać drukarkę wyposażoną w dwustronną komunikację (WiFi, BlueTooth) i do której możemy dokupić – lub często darmowo pobrać – stosowne oprogramowanie. Ostatnim kryterium przy doborze drukarki termotransferowej, jakie powinniśmy wziąć pod uwagę, to renoma producenta, jego klasa oraz dostępność i jakość serwisu. Zdecydowanie powinniśmy unikać produktów nie znanych marek, tzw. „no name” – z reguły sprzęt taki oferuje mniejsze możliwości i słabszą jakość od deklarowanej, lecz co gorsza, najczęściej nie stoi za nim żaden serwis i żadne wsparcie dla użytkownika.

nowoczesne przenosne drukarki do etykiet8

Podsumowanie.

Nowoczesne przenośne drukarki termotransferowe to coraz bardziej elastyczne – dzięki oprogramowaniu i komunikacji bezprzewodowej – urządzenia, których możliwości stale rosną, pozwalając na eksplorowanie coraz to nowych przestrzeni i zastosowań. Wraz z nimi rozwija się też rynek etykiet, które pojawiają się w wielu ciekawych wykonaniach i specyfikacjach. Coraz częściej taśmy z etykietami dedykowane są do dość specjalistycznych i wąskich zastosowań, co oznacza, że użytkowników czeka jeszcze sporo nowych możliwości.

Łukasz Lewczuk

Na podstawie materiałów publikowanych m.in. przez:

Brother Central and Eastern Europe GmbH,

Brother Polska Sp. z o.o.,

iLH s.r.o.,Partex Marking Systems Sp. z o.o.,

3M Poland Sp. z oo.,Hellermann Tyton Sp. z o.o.oraz Elzab S.A. i Astat Sp. z o.o.