Brak zasilania elektrycznego bezpośrednio w miejscu pracy jest utrapieniem wielu instalatorów. Stąd też, jeżeli tego typu sytuacje zdarzają się często, warto rozważyć zakup agregatu prądotwórczego. Są one przecież duże, ciężkie i nieporęczne pewnie powie niejedna osoba.

a-gdy-nie-ma-pradu Podstawowe parametry agregatu to: moc znamionowa - 7,0 kVA / 5,6 kW, prąd znamionowy - 25,2 A, napięcie - 230 V, częstotliwość - 50 Hz, moc akustyczna Lwa - 89 dB (A), wymiary dł. x szer. x wys. - 1160 x 570 x 650 mm, ciężar - 135 kg.

Akurat tak nie jest. Na rynku oferowane są bowiem agregaty, które dzięki swoim kompaktowym rozmiarom, doskonale sprawdzają się jako narzędzia mobilne. Możemy nawet zabrać ze sobą generator na wakacje, bowiem niektóre modele rozmiarami zbliżone są do niewielkiej walizki.

Jest ich wiele

Dostępne na rynku agregaty prądotwórcze różnią się między sobą mocą znamionową oraz rodzajem zasilania (jedno- i trójfazowe). Pod względem rodzaju obudowy generatory są otwarte lub kompaktowe, niejednokrotnie wyciszone. Jako jednostki napędowe stosuje się zarówno silniki benzynowe jak i wysokoprężne.

Standardowe agregaty przenośne dużym uznaniem cieszą się w rzemiośle, budownictwie a także na działkach i w ogrodach. Urządzenia tego typu stanowią doskonałe źródło energii elektrycznej podczas pracy z elektronarzędziami, pompami, grzejnikami czy też z oświetleniem. Typowa wartość mocy kształtuje się w zakresie od 2 do 17,6 kVA. Najczęściej w budowie agregatów uwzględnia się prądnice synchroniczne.

Nieodzownym elementem nowoczesnych agregatów jest elektroniczna regulacja napięcia, którą bardzo często nazywa się układem AVR. Na rynku dostępne są generatory z analogowym lub cyfrowym systemem AVR. Agregaty bazujące na tej technologii bardzo dobrze sprawdzają się przy zasilaniu awaryjnym biur a także domów wyposażonych w urządzenia elektroniczne. Jednak generatory z układem AVR mogą być również używane na placach budowy, w szczególności do zasilania zgrzewarek czy też spawarek, które wymagają stabilnego napięcia i częstotliwości.

Jeżeli potrzebujemy agregat do zasilania spawarki zastanówmy się czy nie warto nabyć generatora prądotwórczego z modułem spawalniczym. Urządzenia te najlepiej sprawdzają się w terenie, gdzie prowadzone są nie tylko prace spawalnicze ale również konieczne jest zasilanie elektronarzędzi. Również i w tym przypadku zdecydować się można na agregat jedno- lub trójfazowy. Moc znamionowa kształtuje się w zakresie od 6 do 11 kVA.

a-gdy-nie-ma-pradu_1 Agregat jedno i trójfazowy przeznaczony do zasilania urządzeń elektrycznych, wymagających, jak i nie wymagających stabilizacji napięcia. Poziom stabilizacji agregatu pozwala na zasilanie urządzeń takich jak piece centralnego ogrzewania, pompy z elektronicznym systemem automatyki, kotłownie itp.

Co tam Panie w agregatach

W dostępnych na rynku przenośnych agregatach prądotwórczych uwzględniono szereg rozwiązań technicznych, które w sposób zdecydowany poprawiają komfort pracy. Przydatna na pewno okaże się funkcja automatycznego startu. Tym sposobem zyskuje się samoczynne załączanie generatora w przypadku zaniku napięcia w sieci oraz jego wyłączenie w momencie gdy zasilanie powróci. Opcjonalnie agregat można wyposażyć w licznik motogodzin oraz zestaw transportowy. Dostępne są również agregaty o podwyższonej wytrzymałości na czynniki atmosferyczne. Może warto uwzględnić w naszym generatorze zwiększony zbiornik paliwa? Tym sposobem zyskamy nawet do 10-ciu godzin pracy. W niektórych modelach przewidziano wyświetlacz LED. Informuje on chociażby o błędach pracy silnika, wartościach napięcia i pobieranego prądu. Nabyć można wersje generatorów, w których diagnozowanie nieprawidłowości w pracy odbywa się poprzez złącze komputerowe.

Sposób włączania agregatu bazuje na uruchamianiu ręcznym lub automatycznym. W trybie ręcznym rozruch odbywa się poprzez pociągnięcie linki. Jeżeli generator uruchamiany jest automatycznie, wystarczy przekręcić kluczyk załączający rozrusznik zasilany z akumulatora.

Generator full wypas

Decydując się na nabycie konkretnego generatora pamiętajmy także o akcesoriach. Jeżeli agregat będzie pracował w systemie załączania rezerwy z pewnością przydatny okaże się układ automatyki. Za pomocą wyświetlacza użytkownik informowany jest o napięciu sieci zasilającej, napięciu i częstotliwości agregatu prądotwórczego, napięciu akumulatora czy też o czasie pracy agregatu. Układ odpowiedzialny jest także za zabezpieczanie silnika. Stąd też jest on chroniony przed wysoką temperaturą i niskim ciśnieniem oleju. Automatyka zapewnia ochronę przed spadkiem obrotów i brakiem napięcia w agregacie prądotwórczym. System odpowiedzialny jest także za informowanie użytkownika o konieczności przeprowadzenia konserwacji i przeglądu. Z pewnością przyda się możliwość wykonania testu kontrolnego urządzenia. Jako akcesoria dostępne są również akumulatory rozruchowe.

Jeżeli agregat użytkowany jest w miejscu narażonym na działanie czynników mechanicznych, które mogą spowodować uszkodzenie przewodów, warto zastosować urządzenie do kontrolowania stanu izolacji. Komfort pracy zapewni dodatkowy moduł, który w sposób automatyczny uruchamia agregat pod obciążeniem oraz wyłącza go w momencie jego zaniku. Konieczne może okazać się doświetlenie miejsca pracy. Stąd też w takich przypadkach niezastąpione są najaśnice. Korzystając z agregatu prądotwórczego warto systematycznie kontrolować parametry generowanej energii, co można przeprowadzić za pomocą elektronicznych analizatorów. Pamiętajmy także o zapewnieniu ochrony przed porażeniem elektrycznym i zabezpieczeniu przeciążeniowym. Zastosować można w tym celu zewnętrzne wyłączniki różnicowo-prądowe, aparaty nadprądowe oraz zestawy uziemiające. Używając agregat z modułem spawalniczym przydać się mogą dodatkowe przewody spawalnicze. Jako akcesoria nabyć można elastyczny wąż spalinowy, który ułatwi odprowadzenie spalin na zewnątrz.

a-gdy-nie-ma-pradu_2 W konstrukcji silnika przewidziano 2 cylindry o średnicy 85 mm i skoku 75 mm. Silnik napędzany jest olejem napędowym. Pojemność skokowa wynosi 851 dm3. Moc znamionowa przy 3600 obr/min osiąga 17 kM. Przewidziano rozruch elektryczny.

No to kupujemy

Dobierając agregat pamiętajmy o kilku ważnych zasadach. Przede wszystkim musimy określić czy zasilane odbiorniki będą jedno- czy też trójfazowe. A może obciążenie będzie miało charakter mieszany? Pamiętajmy o zjawisku asymetrii. Efekt ten może wystąpić w agregatach trójfazowych, do których podłączonych jest więcej odbiorników jednofazowych lub agregat zasila urządzenia mieszane a więc zarówno odbiorniki jedno- jak i trójfazowe. Podczas asymetrii wzrasta napięcie na fazach niedociążonych i równocześnie maleje napięcie na fazach przeciążonych. Może to spowodować nieprawidłową pracę odbiorników lub uszkodzenie agregatu. Różnica w obciążeniu nie powinna przekraczać 10-ciu % między najbardziej i najmniej obciążoną fazą. Zasada ta nie dotyczy regulatorów z prądnicami SDI, które wyposażone są w cyfrowy układ regulacji napięcia.

Najważniejszym kryterium doboru agregatu prądotwórczego jest wielkość obciążenia. Stąd też pamiętajmy o właściwym zliczeniu prądów znamionowych. Najczęściej podany jest on na tabliczce znamionowej. W następnej kolejności należy obliczyć w przybliżeniu prąd rozruchowy. W przypadku odbiorników, które wyposażone są w silniki elektryczne połączone w gwiazdę pamiętajmy, aby moc agregatu była co najmniej 3 razy większa od mocy znamionowej odbiornika. Jeżeli odbiorniki będą połączone w gwiazdę/ trójkąt to również nasz agregat powinien mieć moc co najmniej 3 razy większą od mocy znamionowej odbiornika. Zdarzyć się może, że odbiorniki, które podłączymy do agregatu będą wyposażone w falownik. W takim przypadku zaleca się moc agregatu co najmniej 1,5 razy większą od mocy znamionowej odbiornika. O 1,2 razy większa, powinna być moc agregatu zasilającego elektronarzędzia, urządzenia grzewcze, oświetlenie żarowe oraz urządzenia elektroniczne. Zdarzyć się może, że nasz agregat będzie zasilał urządzenia typu UPS. Pamiętajmy wtedy, aby moc agregatu była co najmniej 1,7 razy większa od mocy znamionowej odbiornika. Pomiar prądu rozruchowego można również przeprowadzić za pomocą miernika cęgowego. Metoda ta jest bezpieczna bowiem nie ma potrzeby rozłączania obwodu elektrycznego. Inne parametry, na które należy zwrócić uwagę to pojemność zbiornika paliwa, masa oraz poziom hałasu.

Na weekend z agregatem

Interesujące rozwiązanie stanowią również agregaty cechujące się kompaktową a zarazem bardzo poręczną obudową. Niewielkie rozmiary nie mają jednak nawet najmniejszego wpływu na pogorszenie jakości wytwarzanej energii elektrycznej. Wręcz przeciwnie, bowiem w wielu modelach zastosowanie znajdują najnowsze technologie inwerterowe. Istnieje możliwość równoległego połączenia dwóch agregatów w celu podwojenia mocy. Na rynku dostępne są również wersje agregatów kompaktowych wyposażone w wyjście 12 VDC.

Cichosza

Na rynku dostępne są również trójfazowe agregaty prądotwórcze o bardzo niskim poziomie hałasu. Pamiętać należy, że niektóre wersje generatorów mogą być stosowane na zewnątrz pomieszczeń. Modele, które przeznaczone są do pracy w systemach zasilania awaryjnego, dodatkowo wyposażone są w układ automatyki. Cicha praca uzyskana jest dzięki odpowiednim materiałom wykańczającym. Cechują się one wysoką jakością. Dodatkowo uwzględniono liczne elementy osłonowe. Również i w tych modelach zastosować można funkcje zdalnego sterowania. Urządzenia tego typu bardzo dobrze sprawdzają się w przypadku zasilania odbiorników wymagających pod względem jakości dostarczanej energii elektrycznej. Są to między innymi UPS-y, komputery, kamery, monitory, wzmacniacze, telewizory, itp. Przydatne rozwiązanie stanowi elektroniczny regulator obrotów. W niektórych modelach agregatów przewiduje się wielopolową prądnicę zintegrowaną z kołem zamachowym silnika. Uwzględniono również mikroprocesorowy układ kontrolujący jakość generowanego prądu, system autodiagnostyki a także wskaźnik poziomu paliwa. Pamiętajmy, że nie wszystkie generatory standardowo wyposażone są w wózek transportowy.

a-gdy-nie-ma-pradu_3 Agregat prądotwórczy z prądnicą samowzbudną, synchroniczną, samoregulacyjną i bezszczotkową. Silnik wysokoprężny chłodzony cieczą. Standardowo generator wyposażono w gniazdo 400 V/32 A i 230 V/16 A, zabezpieczenie magnetotermiczne 4P-400 V i 1P-230 V oraz licznik godzin pracy. Oprócz tego uwzględniono woltomierz, amperomierz, częstościomierz, akumulator, pełne zabezpieczenie silnika a także świece żarowe.

Dla praktyka

Przed uruchomieniem agregatu warto sprawdzić czy połączenia poszczególnych podzespołów są prawidłowo wykonane. W następnej kolejności należy upewnić się czy moc agregatu jest dostosowania do mocy zasilanych odbiorników.

Pamiętać należy, aby agregat umieścić w pomieszczeniu lub pod wiatą celem zapewnienia ochrony przed działaniem czynników zewnętrznych. W przestrzeniach zamkniętych należy zapewnić dopływ świeżego powietrza, niezbędnego do spalania i chłodzenia silnika. Kluczową kwestię w agregatach stanowią zabezpieczenia elektryczne. Wyłącznik przeciążeniowy powinien zadziałać w momencie gdy pobór mocy zostanie przekroczony. Ważny pozostaje również wyłącznik przeciwporażeniowy oraz termiczny, działający w momencie gdy przegrzeje się silnik oraz wzbudzi się czujnik poziomu oleju.

Chcąc aby agregat był zawsze sprawny i gotowy do pracy, w przypadku bardzo rzadkiego używania, pamiętajmy o jego uruchamianiu przynajmniej raz w miesiącu. Co prawda wspominanie o konieczności sprawdzania poziomu oleju może wydawać się banalne to niejednokrotnie codzienna rutyna powoduje, że zapominamy o najważniejszych sprawach. Nie mniej ważne pozostają również okresowe przeglądy układu paliwowego. W tym celu należy odkręcić korek paliwa i przeczyścić sitko. Jeżeli agregat wyposażony jest w odstojnik paliwa należy go odkręcić i spuścić resztę paliwa a następnie wyczyścić. Oprócz tego za pomocą oliwiarki należy doprowadzić małą ilość oleju do miejsc ruchomych agregatu. Nieużywany agregat przykryjmy pokrowcem, który zapewni ochronę przed działaniem czynników zewnętrznych.

Damian Żabicki